Baca temizleyicisi

Schornsteinfeger/Schornsteinfegerin

AusbildungB 42212Fen ve bilişim

Eğitime Genel Bakış

Baca temizleyicisi, zanaat alanında 3 yıllık, devlet tarafından tanınan bir meslek eğitimidir.

Künye

Meslek türü: Tanınan meslek eğitimi
Eğitim türü: Zanaatta ikili eğitim (Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenir)
Eğitim süresi: 3 yıl
Öğrenim yerleri: Eğitim işletmesi ve meslek okulu (ikili eğitim)

Diploma / Meslek Unvanları

Diploma unvanı: Schornsteinfeger/Schornsteinfegerin

Eğitimin Gelişimi

1934: Zanaat olarak yapılabilecek işler dizinine ilk kayıt
1953: Meslek, Zanaat Yasası'nda yer aldı
1957: Baca temizleyiciliği zanaatı için meslek profilinin tanınması
1977: Mesleki Eğitim Yasası'na göre eğitim yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi
1997: Eğitim yönetmeliğinin modernizasyonu: örn. giderek hassaslaşan ölçüm ve kontrol tekniklerinin dikkate alınması
2012: Eğitim yönetmeliğinin yeniden modernizasyonu
2020: Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Yasası (HwO) reformu: örn. asgari eğitim ücretinin getirilmesi; eğitimin yarı zamanlı yapılabilme imkanının genişletilmesi
2024: Mesleki Eğitim Doğrulama ve Dijitalleşme Yasası'nın yürürlüğe girmesi: örn. eğitim içeriklerinin kursiyer ve eğiticinin aynı anda hazır bulunması olmadan dijital araçlarla verilebilmesinin yasal güvenceye alınması; resmi bir diploma olmadan mesleki yeterliliğin tespiti ve belgelendirilmesi (meslek doğrulaması)
2025: Eğitim yönetmeliğinin modernizasyonu: örn. yenilenebilir enerjilerin artan kullanımı ile sürdürülebilirlik, ölçüm ve analiz faaliyetlerinin artan öneminin dikkate alınması

Yurt Dışında Eğitim

Kursiyerler eğitimin bir bölümünü yurt dışında yapabilir, örn.:
Çeşitli Avrupa ülkeleri
"Europaassistent/in" (Avrupa asistanı) ek niteliği kapsamında yurt dışı stajı
Süre: en az 3 hafta
Giriş koşulu: ortaöğretim diploması (Mittlerer Bildungsabschluss)

Ek Nitelikler

"Europaassistent/in" ek niteliği, en az ortaöğretim diplomasına sahip kursiyerlere yöneliktir. İlk mesleki eğitime kültürlerarası yetkinlikler ekler ve yabancı dil bilgisini geliştirme imkanı sunar. Bunun için kursiyerler ek meslek okulu derslerine katılır, örn. Avrupa mal ve ekonomi hukuku, ve yurt dışında çok haftalık staj yapar. Ayrıntılı bilgiyi yetkili oda verir.

Eğitim Süresi

3 yıl

Eğitim İçerikleri

İşletmede öğrenilenler, örn.:

Yanma havası beslemesi için havalandırma tesislerinin işlev ve kullanılabilirliğinin özellikle hesaplamalarla tespit edilmesi ve yanma havasını etkileyen faktörlerin dikkate alınması
İnsan, hayvan, bitki vb. üzerinde kirlenme, gürültü, radyasyon gibi etkilerden sonra emisyon koruma kurallarına göre ölçümlerin nasıl yapılacağı
Teknik tesis ve sistemlerin ile binaların enerji verimliliğinin ölçüm, hesaplama ve kontrollerle tespit edilmesi ve sonuçların değerlendirilmesi
Özellikle baca tesisleri, egzoz sistemleri, ısı üretim ve enerji üretim tesisleri ile ek donanımların kontrol edilmesi, temizlenmesi ve süpürülmesi
Enerji verimliliği, işletme ve yangın güvenliği, sağlık koruma ve ekonomiklik açısından iyileştirme potansiyellerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi
İşletme ve yangın güvenliği, iç hava kalitesi, iş, sağlık, çevre ve iklim koruma ile enerji verimliliği amacıyla müşterilere danışmanlık yapılması
Tehlike potansiyellerinin fark edilmesi, değerlendirilmesi ve tehlikeyi önlemek için gerekli önlemlerin başlatılması
Isı ve enerji üretim tesislerinin başka enerji kaynaklarına dönüştürülme imkanının çerçeve koşullar ve sürdürülebilirlik açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi
Yapısal ve teknik tesis ve sistemlerin özellikleri, kullanım alanı ve imkanları açısından enerji yönünden değerlendirilmesi, özellikle izin verilebilirlik, sürdürülebilirlik ve ısı iletkenliği açısından
Satış görüşmelerinin müşteri odaklı ve işletme hedefleri dikkate alınarak planlanması, yapılması ve takip edilmesi
Ayrıca eğitim boyunca hak ve yükümlülükler, işletme organizasyonu, işte güvenlik ve sağlık, çevre koruma, sürdürülebilirlik ve dijitalleşen çalışma dünyası gibi konularda bilgi verilir.

Meslek okulunda öğrenilenler:

Mesleğe özgü öğrenme alanları (örn. havalandırma ve davlumbaz sistemlerinin temizlenmesi, binaların enerji açısından incelenmesi)
Almanca ve ekonomi-sosyal bilgiler gibi genel dersler

Öğrenim Yerleri

Eğitim ikili sistemde yapılır.
Eğitim işletmesi (genellikle baca temizleyiciliği zanaat işletmeleri): müşteride, açık havada baca temizliğinde, büro odalarında
Meslek okulu (Berufsschule): işletmedeki eğitimi genel ve mesleki ders içerikleriyle tamamlar; haftada 1-2 gün veya blok ders şeklinde yapılır
İşletmeler tüm eğitim içeriklerini veremezse, eğitimin bir kısmı işletmeler arası eğitim merkezlerinde (überbetriebliche Ausbildungsstätten) verilebilir.
Not: Meslek okulu dersi kısmen eyaletler arası ortak sınıflarda yapılır, örn.:
Bremen, Hamburg, Niedersachsen ve (sadece teknik lise diploması ile birlikte) Mecklenburg-Vorpommern için Hannover'de (Niedersachsen): Berufsbildende Schule 3 der Region Hannover
Mecklenburg-Vorpommern, Saksonya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen için Eilenburg'da (Saksonya): Berufliches Schulzentrum Eilenburg - Rote Jahne

Eğitim Sırasında Çalışma Koşulları

İşletmede:

Pratik çalışma (gözetim altında): yakma ve havalandırma tesislerini kontrol etme ve temizleme, ölçüm değerlerini belgeleme
Ortam: müşterilerde değişen çalışma yerleri, bürolar, değişen hava koşullarında açık havada çalışma, asit, yağ ve katran içeren yanma kalıntılarıyla temas, toz, gaz ve duman altında çalışma
Kıyafet: iş kıyafeti, kısmen koruyucu kıyafet (örn. baret, koruyucu gözlük)

Gereklilikler:

El becerisi, dikkat ve beden hakimiyeti (örn. baca ve şömine temizleme, yüksekte çalışma)
Dikkat ve sorumluluk bilinci (örn. egzoz tesislerini kontrol ederken, emisyon koruma kurallarına uyarken)
Müşteri odaklılık (örn. enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik konusunda danışmanlıkta)
Öğrenmeye isteklilik (örn. yangın, çevre ve iklim korumaya ilişkin yeni yasal kuralları takip etme)

Meslek okulunda:

Haftada 1 veya 2 gün ders veya blok ders

Önemli Okul Dersleri

Fizik / Kimya: örn. yakma tesislerinde egzoz gazı ölçmek için
Matematik: örn. ölçüm ve kontrol raporları hazırlamak için
İş / Teknik: örn. süpürme fırçasını çalıştırmak, bacaları temizlemek için
Almanca: örn. enerji tasarrufu konusunda müşteri danışmanlığı yapmak için

Giriş Koşulları

Yasal olarak belirli bir ön eğitim şartı yoktur.

Uygulamada Okul Eğitimi

2024 yılında 849 yeni kursiyer başladı.
%58'i ortaöğretim diplomasına (Mittlerer Bildungsabschluss), %25'i ilkokul/ortaokul diplomasına (Hauptschulabschluss), %16'sı lise diplomasına (Hochschulreife), %1'i diplomasızdı.

Eğitim Sonrası Kariyer Olanakları

Ek niteliklerle şansı artırma: örn. "Europaassistent/in" ile Avrupa mal ve ekonomi hukuku alanında
Uygun iş bulma: ağırlıklı olarak baca temizleyiciliği zanaat işletmelerinde
Uyum eğitimleriyle güncel kalma: örn. emisyon korumadan enerji danışmanlığına kadar
Yükselme eğitimiyle ilerleme: örn. baca temizleyiciliği ustalığı (Schornsteinfegermeister/in) sınavı
Lise diploması ile üniversitede okuma: örn. çevre teknolojisi alanında lisans
Kendi işini kurma: örn. baca temizleyiciliği alanında kendi işletmesi

Eğitim Ücreti

Örnek: Baca temizleyiciliği zanaatı (aylık brüt):
1. eğitim yılı: 900 Euro
2. eğitim yılı: 1.000 Euro
3. eğitim yılı: 1.100 Euro
Kaynak: Zentralverband Deutscher Schornsteinfeger e.V., Ocak 2026 itibarıyla, tüm ülke için geçerli. Bu bilgiler yol göstericidir, hak iddia edilemez.

Eğitim Masrafları

Eğitim için ücret alınmaz. Eğitim işletmesi, işletmedeki eğitim için gerekli araçları sağlar ve sınav ücretlerini öder. Aksi düzenlenmedikçe kursiyerler meslek okulu öğrenim araçları ve iş kıyafeti masraflarını kendisi karşılar. Konaklama yerinden uzak eğitim yerleri için ek masraflar olabilir. Belirli durumlarda mesleki eğitim yardımı (BAB) alınabilir.

Alternatif Eğitimler

Benzer bir alternatif eğitim örneği:
Tesisatçı (Sıhhi, Isıtma ve İklim Tekniği Alanında Tesisat Mekanikeri) - Ortak yön: bina teknik tesislerinde ölçüm, kontrol ve temizlik işleri yapmak

Yasal Düzenlemeler

Schornsteinfeger-Ausbildungsverordnung (SchfAusbV) 18.02.2025 tarihli (BGBl. 2025 I No. 46)
Kültür Bakanları Konferansı'nın 20.03.2025 tarihli çerçeve öğretim planı

Meslek Güncel

Bu meslekte ne yapılır?

Isıtma, egzoz ve havalandırma tesisleri ile ısı ve hava iletimine yönelik diğer teknik tesislerin işletme ve yangın güvenliğini kontrol etme. İnşaat ve çevre koruma kurallarına uyma ve enerji tasarruf potansiyellerini belirleme. Yakma tesislerini ve duman tahliyelerini temizleme, havalandırma tesislerindeki birikintileri giderme. Ocak ve yangın önleme kontrolleri ile emisyon ölçümleri yapma, eksikliklerin giderilmesi için önlem başlatma ve ölçüm, kontrol ve çalışma sonuçlarını belgeleme. Enerji verimliliği, emisyon azaltma ve iklim koruma konularında müşteri danışmanlığı. İnşaat hukukuna ilişkin kontrol, kabul ve görüş bildirimlerine katılma.

Nerede çalışılır?

Baca temizleyiciliği zanaat işletmelerinde
Enerji danışmanlığı şirketlerinde
Çevre ve doğa koruma, bina tekniği, koruma ve güvenlik alanlarındaki diğer mesleklerle bağlantılıdır.

Çalışma yerleri:

Çoğunlukla müşterilerde, örn. ısıtma ve havalandırma tesislerinde
Açık havada çatılarda
Büro odalarında

Beklenen okul diploması:

Yasal şart yok. Uygulamada yukarıdaki dağılım geçerlidir.

Neye önem verilir?

El becerisi, dikkat ve beden hakimiyeti, dikkat ve sorumluluk, müşteri odaklılık, öğrenmeye isteklilik
Okul dersleri: Fizik/Kimya, Matematik, İş/Teknik, Almanca