Bilişim Uzmanı (Veri ve Süreç Analizi)

• Meslek türü: Devlet tarafından tanınan mesleki eğitim mesleği
• Eğitim türü: Sanayi ve ticarette dual mesleki eğitim (eğitim yönetmeliği ile düzenlenir)
• Eğitim süresi: 3 yıl
• Öğrenim yerleri: Eğitim şirketi ve meslek okulu (dual eğitim)

• Veri ve Süreç Analizi dalında Bilişim Uzmanı, sanayi ve ticarette 3 yıllık, tanınan bir mesleki eğitim mesleğidir.

• Mezuniyet unvanı: Bilişim Uzmanı - Veri ve Süreç Analizi Dalı

• 1969: Veri işleme tüccarı (Datenverarbeitungskaufmann/-frau) mesleğinin ilk kez tanınması
• 1997: Bilgi ve telekomünikasyon teknolojisi (IT) alanında Mesleki Eğitim Yasası'na göre eğitim yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi, 4 yeni IT eğitim mesleğinin tanınması: IT-Sistem Elektroniği Uzmanı, Bilişim Uzmanı, IT-Sistem Tüccarı ve Bilişim Tüccarı, önceki meslek olan Veri İşleme Tüccarı'nın kaldırılması
• 2018: 4 IT mesleğinin modernizasyonu (1. aşama): Ortak yönetmeliğin özellikle IT güvenliği ile ilgili bölümlerinin kısmen revize edilmesi
• 2020: Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Yasası (HwO) reformu: Asgari eğitim ücreti getirilmesi, yarı zamanlı eğitim imkânının genişletilmesi. IT mesleklerinin modernizasyonu (2. aşama): Bilişim Uzmanı mesleğine "Veri ve Süreç Analizi" ve "Dijital Ağ Bağlantısı" adlı yeni dalların eklenmesi, mevcut "Uygulama Geliştirme" ve "Sistem Entegrasyonu" dallarının revize edilmesi
• 2024: Mesleki Eğitim Doğrulama ve Dijitalleşme Yasası'nın yürürlüğe girmesi: Dijital bilgi teknolojileri ile öğrenme ve iletişim araçları kullanılarak, kursiyer ve eğitmenin aynı anda hazır bulunmadan eğitim içeriklerinin verilebilmesinin yasal güvenceye alınması (dijital mobil eğitim); resmi bir mesleki eğitim diplomasından bağımsız olarak, tanınan bir eğitim mesleği ölçütünde bireysel mesleki yeterliliğin tespit ve belgelendirilmesi prosedürünün (mesleki doğrulama) getirilmesi

• Kursiyerler eğitimin bir bölümünü yurt dışında yapabilir, örneğin:
• Çeşitli Avrupa ülkeleri
• "Avrupa Asistanı (Europaassistent/in)" ek yeterliliği kapsamında yurt dışı stajı
• Süre: en az 3 hafta
• Giriş koşulu: Ortaöğretim diploması (Mittlerer Bildungsabschluss - Realschule vb. okullarda 10. sınıf sonunda alınan, eyalete göre adı değişen Realschulabschluss, Mittlere Reife, Fachoberschulreife, Sekundarabschluss I diploması; ileri genel veya mesleki okullara gitmeye hak verir)
• Ek yeterlilik hakkında daha fazla bilgi için yetkili oda bilgi verir

• "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği en az ortaöğretim diplomasına sahip kursiyerlere yöneliktir. İlk mesleki eğitimi kültürlerarası yetkinliklerle genişletir ve kursiyerlere yabancı dil bilgisini geliştirme imkânı sunar. Bunun için kursiyerler ek meslek okulu derslerine katılır (ör. Avrupa Mal ve Ekonomi Hukuku) ve yurt dışında birkaç haftalık staj yapar. Yetkili oda bilgi verir.

• 3 yıl

• Eğitim yönetmeliğinin parçası olan ve eğitim şirketi tarafından belirlenen, aktarılacak yeterliliklerin şirketteki gerçek faaliyet alanlarına göre ayrıldığı görev alanları (Einsatzgebiet), eğitim şirketine göre değişir:
• Süreç optimizasyonu
• Süreç modelleme
• Kalite güvencesi
• Medya analizi
• Arama hizmetleri

• Eğitim dual sistemde yapılır. Öğrenim yerleri:
• Eğitim şirketi (genellikle bilişim sektörü şirketleri; dijital üretim ve iş süreçleri için IT çözümleri sunan veya bu süreçlerle çalışan şirketler): Büro alanları, müşteri yanında
• Meslek okulu (Berufsschule): Şirketteki eğitimi genel ve mesleki ders içerikleriyle tamamlar; haftada 1-2 gün veya blok ders şeklinde eğitim; dersliklerde yapılır
• Şirketler tüm eğitim içeriklerini veremiyorsa, eğitimin bir kısmı şirketler arası eğitim merkezlerine (überbetriebliche Ausbildungsstätten) kaydırılabilir.

• Başarılı bir eğitim için aşağıdaki derslerde iyi ön bilgi avantaj sağlar:
• Bilişim: Örneğin bilgi teknolojisi zayıflıklarını gidermek için
• Matematik: Örneğin hizmetleri hesaplamak için
• İngilizce: Örneğin programlama dillerindeki İngilizce terimleri anlamak için

• Yasal olarak belirli bir ön eğitim şartı aranmaz.

• 2024 yılında 435 yeni kursiyer başlamıştır. %69'u yükseköğretim giriş yeterliliğine (Hochschulreife - Abitur, lise diploması), %25'i ortaöğretim diplomasına (Mittlerer Bildungsabschluss - 10. sınıf sonrası diploma), %1'i temel okul diplomasına (Hauptschulabschluss) sahipti, %1'inin diploması yoktu, %4'ü diğer.
• Dağılım 2024 (yüzde olarak):
• Hauptschulabschluss olmadan: %1,0
• Hauptschulabschluss: %1,0
• Ortaöğretim diploması: %25,0
• Yükseköğretim giriş yeterliliği: %69,0
• Diğer: %4,0
• Kaynak: Federal Mesleki Eğitim Enstitüsü (BIBB) DAZUBI veri sistemi.

• Ek yeterliliklerle şansı artırma: Eğitim sırasında örneğin "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği (Avrupa Mal ve Ekonomi Hukuku alanında) ile iyi bir başlangıç pozisyonu elde edilebilir.
• Uygun iş bulma: Eğitimden sonra IT sektörü şirketlerinde ve neredeyse tüm ekonomik sektörlerdeki şirketlerin IT bölümlerinde çalışılır.
• İstihdam edilebilirliği güvenceye alma: Uyum eğitimleri ile mesleki bilgiler güncel tutulabilir ve genişletilebilir. Konular IT proje yönetiminden IT güvenliğine kadar uzanır.
• Meslekte yükselme: Yükselme eğitimleri ile kariyer yapılabilir ve yönetici pozisyonlarına ulaşılabilir. Veri analizi alanında meslek uzmanı (Berufsspezialist/in für Datenanalyse) sınavına girmek uygundur. Yükseköğretim giriş yeterliliği ile üniversitede örneğin IT güvenliği alanında lisans eğitimi alınabilir.
• Kendi işini kurma: Örneğin süreç optimizasyonu alanında şirketlere danışmanlık ve destek veren kendi hizmet şirketi ile serbest çalışma mümkündür.

• Örnek: Metal ve elektrik sanayisi (eyalete göre aylık brüt):
• 1. eğitim yılı: 1.243 € - 1.373 €
• 2. eğitim yılı: 1.298 € - 1.408 €
• 3. eğitim yılı: 1.379 € - 1.489 €
• Kaynak: WSI Ücret Arşivi, Nisan 2026. Bilgiler yönlendirme amaçlıdır, hak iddia edilemez. Okul şeklinde eğitimde ücret ödenmez.

• Eğitimin yapılması için ücret alınmaz. Eğitim şirketi, şirket içi eğitim için gerekli eğitim araçlarını sağlar ve sınav ücretlerini öder. Aksi düzenlenmedikçe, kursiyerler meslek okulundaki dersler için öğrenim materyalleri ve iş kıyafeti masraflarını kendileri karşılar. Eğitim yerleri konuttan uzaksa ek masraflar oluşabilir. Belirli yaşam durumlarında mesleki eğitim yardımı (BAB) alınabilir.

• Yakın eğitim alternatiflerine örnekler:
• Ağ bağlantısı, veri ve bilgi güvenliği alanı: Dijital Ağ Bağlantısı dalında Bilişim Uzmanı - Ortak nokta: Ağ bağlantılı sistemler ve süreçler için IT ve yazılım çözümleri geliştirme ve uygulama
• IT yönetimi alanı: Sistem Entegrasyonu dalında Bilişim Uzmanı, Bilişim Asistanı (Ekonomi Bilişimi) - Ortak nokta: IT ve yazılım çözümleri geliştirme ve uygulama
• Donanım ve yazılım geliştirme alanı: Uygulama Geliştirme dalında Bilişim Uzmanı, Matematik-Teknik Yazılım Geliştirici, Bilişim Asistanı (teknik bilişim), Bilişim Asistanı (genel bilişim) - Ortak nokta: IT ve yazılım çözümleri geliştirme, uygulama ve ağa bağlama

• Eğitim yönetmeliği: 28.02.2020 tarihli Bilişim Uzmanı Mesleki Eğitimi Yönetmeliği (FIAusbV)
• Çerçeve müfredat: Bilişim Uzmanı ve IT-Sistem Elektroniği Uzmanı eğitim meslekleri için çerçeve müfredat (Kültür Bakanları Konferansı'nın 13.12.2019 tarihli kararı)

• Meslek türü: Tanınan eğitim mesleği
• Eğitim türü: Sanayi ve ticarette dual eğitim
• Eğitim süresi: 3 yıl
• Öğrenim yerleri: Eğitim şirketi ve meslek okulu
• Bu meslekte ne yapılır? Mevcut çalışma ve iş süreçlerini bilgi teknolojisi düzeyinde kontrol ederler. Optimizasyon ve dijitalleştirme için çözümler geliştirirler. Veri ve süreçleri inceler, iyileştirme potansiyellerini tespit eder, süreçleri daha verimli hale getirmeye ve görevleri otomatikleştirmeye destek olurlar. Dijital bilgi ihtiyacını belirler, verileri hazırlar ve çeşitli uygulamalar ve süreçler için sağlarlar. IT güvenliği ve veri koruma önlemleri uygularlar.
• Nerede çalışılır? İstihdam eden işletmeler: IT sektörü şirketleri, neredeyse tüm sektörlerdeki şirketlerin IT bölümleri, kamu yönetimi. Çalışma yerleri: Çoğunlukla büro ve toplantı odaları veya müşteri yanında, gerekirse evden (homeoffice) veya mobil çalışma.
• Hangi okul diploması beklenir? Yasal olarak belirli bir diploma şartı yoktur. Uygulamada 2024 yeni başlayanların %69'u lise diploması, %25'i ortaöğretim diploması, %1'i temel okul diplomasına sahiptir.
• Nelere dikkat edilir? Gereklilikler: Teknik anlayış ve el becerisi, yaratıcılık, azim, müşteri odaklılık ve sözlü ifade yeteneği, öğrenmeye isteklilik. Okul dersleri: Bilişim, matematik, İngilizce.
• Eğitimde ne kazanılır? Eyalete göre aylık örnek ücretler: 1. yıl 1.243 € - 1.373 €, 2. yıl 1.298 € - 1.408 €, 3. yıl 1.379 € - 1.489 €.

Kaynak: https://web.arbeitsagentur.de/berufenet/beruf/133556