Ismarlama Ayakkabıcı (Saya Yapımı)
Maßschuhmacher/Maßschuhmacherin Fachrichtung Schaftbau
AusbildungB 28332Üretim ve imalat
Eğitime Genel Bakış
- Ismarlama Ayakkabıcı (Saya Yapımı dalı), zanaat alanında 3 yıllık tanınmış bir mesleki eğitim mesleğidir.
Künye
- Meslek türü: Tanınmış eğitim mesleği
- Eğitim türü: Zanaatta dual (ikili) mesleki eğitim (Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenmiştir)
- Eğitim süresi: 3 Yıl
- Öğrenim yerleri: Eğitim işletmesi ve meslek okulu (dual eğitim)
Diploma / Meslek Unvanları
- Diploma unvanı: Ismarlama Ayakkabıcı - Saya Yapımı Dalı
Eğitimin Gelişimi
- 1934: Ayakkabıcı mesleğinin zanaat olarak yapılabilecek ticaretler dizinine ilk kaydı
- 1975: Mesleki Eğitim Yasası'na göre Ayakkabıcı mesleği için eğitim yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi
- 2004: Ayakkabıcı mesleği için yeni eğitim yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi, modernize edilmiş eğitim içerikleri: örn. ekonomik düşünme, güçlendirilmiş müşteri odaklılık, bilgisayar kullanımı
- 2018: Eğitim yönetmeliğinin modernizasyonu, mesleğin Ismarlama Ayakkabıcı olarak yeniden adlandırılması, şu dallarda eğitim: Ismarlama Ayakkabılar, Saya Yapımı, model tasarımı, kalite güvence, sürdürülebilirlik ve müşteri odaklılık gibi yeni eğitim içerikleri, önceki Ayakkabıcı mesleğinin kaldırılması
- 2020: Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Düzeni (HwO) yeniliği: örn. asgari eğitim ücretinin getirilmesi; eğitimin yarı zamanlı yapılabilme olanağının genişletilmesi. Mesleki eğitim içinde geçişkenlik iyileştirildi.
- 2024: Mesleki Eğitim Doğrulama ve Dijitalleşme Yasası'nın yürürlüğe girmesi: örn. eğitim içeriklerinin çırak ve eğiticinin aynı anda hazır bulunması olmadan dijital bilgi teknolojileri ile verilebilmesinin yasal güvenceye alınması (dijital mobil eğitim); resmi bir mesleki diploma olmaksızın tanınmış bir eğitim mesleği ölçüsünde bireysel mesleki yeterliliğin tespit ve belgelendirilmesi (meslek doğrulaması)
Yurt Dışında Eğitim
- Çıraklar eğitimin bir bölümünü yurt dışında yapabilir, örn.:
- Çeşitli Avrupa ülkelerinde "Avrupa Asistanı" ek niteliği kapsamında yurt dışı stajı
- Süre: en az 3 hafta
- Giriş koşulu: Ortaöğretim diploması (Mittlerer Bildungsabschluss)
Ek Nitelikler
- "Zanaatta İşletme Asistanı" ek niteliği, ortaöğretim veya yükseköğretime giriş diplomasına (Hochschulreife) sahip çıraklara yöneliktir. Çıraklar zanaat eğitimine paralel olarak muhasebe veya işletme bilgisi gibi ticari bilgiler edinir, ek meslek okulu derslerine katılır, zanaata uygun işletme yöneticiliği sınavına girer ve yabancı dil dersine katılımı kanıtlar. Yetkili Zanaat Odası bilgi verir, örn. HWK Düsseldorf.
- "Avrupa Asistanı" ek niteliği, en az ortaöğretim diplomasına sahip çıraklara yöneliktir. İlk eğitime kültürlerarası yetkinlikler ekler ve yabancı dil bilgisini geliştirme imkanı sunar. Bunun için çıraklar Avrupa mal ve ekonomi hukuku gibi ek dersler alır ve yurt dışında çok haftalık staj yapar.
Eğitim Süresi
- 3 Yıl
Saydırma ve Devam Olanakları
- Ismarlama Ayakkabıcı (Saya Yapımı) eğitimi için şu bitirme/kalfalık sınavı saydırılabilir: Deri İşleme Uzmanı (Fachkraft - Lederverarbeitung)
Eğitim İçerikleri
İşletmede öğrenilenler, örneğin:
- Alet, makine ve yardımcı donanımların kullanılması, çalıştırılması, bakımı ve korunması
- Deri, yapıştırıcı ve plastik gibi iş ve yardımcı malzemelerin kullanım amacına göre seçilmesi, kontrol edilmesi, hazırlanması ve kesilmesi
- Müşteriye danışmanlık yapılması ve ayak ile bacak ölçüsü almada ve basım izi çıkarmada dikkat edilecekler
- Kesim kalıpları ve şablonlar hazırlanması, malzemelerin kesilmesi, kesim parçalarının kalite ve çift kontrolü
- Şekillendirme, zımparalama, inceltme (buggen), sivriltme (schärfen), frezeleme ve perdahlama (ausputzen) gibi tekniklerle iş ve yardımcı malzemelerin işlenmesi
- Ayakkabı tabanları ve sayalarda (schaft) onarım ve değişiklik işlerinin yapılması
- Ayak bozuklukları veya bacak boyu farklılıklarından kaynaklanan işlevsel kısıtlamaların değerlendirilmesi ve ayakkabı yapımında dikkate alınması
- Saya modellerinin tasarlanması, işlenmesi ve optimize edilmesi ve bunun için kalıp (leisten) kopyalarının hazırlanması
- Üst malzeme ve astar için şablon ve kesim kalıplarının hazırlanması, saya parçalarının kesilmesi, işaretlenmesi ve montaj için bir araya getirilmesi
- Saya yüzeylerinin süs dikişleri, zımba baskısı (punzieren) ve delik süsü (perforieren) veya aplike uygulanarak tasarlanması
- Saya takviyelerinin yapıştırılması ve kaplanması, montaj için saya parçalarının inceltilmesi ve kıvırma işlemleri
- Saya ve astar parçalarının el ve makine dikişleriyle birleştirilmesi, fermuar, cırt cırt, toka, fiyonk veya püskül gibi işlevsel veya süsleyici öğelerin yapılması ve takılması
- Eğitim boyunca ayrıca eğitimde hak ve yükümlülükler, işletme organizasyonu ve çevre koruma gibi konularda bilgiler verilir.
Meslek okulunda edinilen bilgiler:
- Mesleğe ilişkin öğrenme alanları (örn. temel modeller tasarlama, sayaları monte etme ve bitirme)
- Matematik ve ekonomi-sosyal bilgiler gibi genel dersler
Öğrenim Yerleri
- Eğitim dual sistemde yapılır. Öğrenim yerleri:
- Eğitim işletmesi (genellikle ayakkabıcı zanaat işletmeleri): atölyeler, satış mekanları
- Meslek okulu (Berufsschule): işletmedeki eğitimi genel ve mesleki ders içerikleriyle tamamlar; yarı zamanlı veya blok ders olarak yapılır
- İşletmeler tüm eğitim içeriklerini veremezse, eğitimin bir kısmı işletmeler arası eğitim merkezlerine kaydırılabilir.
- Not: Meslek okulu dersi kısmen eyaletler arası uzman sınıflarda yapılır, güncel durum:
- Baden-Württemberg ve Bavyera için Münih'te (Bavyera): Ortopedi Tekniği Belediye Meslek Okulu
- Bremen, Hamburg, Mecklenburg-Vorpommern, Kuzey Ren-Vestfalya ve Schleswig-Holstein için Lübeck'te (Schleswig-Holstein): Lübeck Zanaat Odası Meslek Okulu
- Brandenburg (Berlin çevresindeki çıraklar Berlin-Brandenburg anlaşmasıyla Berlin'deki okula gider), Hessen, Aşağı Saksonya, Rheinland-Pfalz, Saksonya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen için Gotha'da (Thüringen): "Hugo Mairich" Devlet Meslek Okulu Merkezi
Eğitimde Çalışma Durumu
Olası koşullar ve gereklilikler:
- İşletmede:
- Uygulamalı katılım (gözetim altında): örn. ayak ölçülerini aktarma, saya ve astar parçalarını kesme, fermuar dikme
- Ortam: koku etkisi altında atölyelerde, müşteri temaslı satış mekanlarında
- Çalışma süresi: kısmen cumartesi çalışması
- Gereklilikler:
- El becerisi ve göz-el koordinasyonu (örn. kilit veya ayakkabı onarırken, saya parçalarını keserken, hazırlarken ve monte ederken)
- Özen (örn. ölçü doğruluğunu kontrol ederken, kalıp kopyaları yaparken)
- Müşteri ve hizmet odaklılık (örn. müşteri isteklerine göre ayakkabı üretirken ve onarırken)
- Meslek okulunda:
- Haftada 1 veya 2 gün ders veya blok ders
Önemli Okul Dersleri
- Başarılı bir eğitim için aşağıdaki derslerde derinleşmiş bilgi iyi bir ön koşuldur:
- Matematik: örn. ayakkabı ölçülerini ve gerekli malzemeyi hesaplamak için
- El işi/Teknik: örn. ayakkabı yapımında alet ve makinelerle çalışmak için
- Biyoloji: örn. ayakkabı yapımında anatomi, fizyoloji ve patoloji bilgisini kullanmak için
Eğitim İçin Giriş Koşulları
- Hukuken belirli bir ön eğitim şartı yoktur.
Uygulamada Okul Ön Eğitimi
- 2024 yılında 3 yeni çırak başlamıştır. Okul ön eğitimine ilişkin bilgi bulunmamaktadır. Kaynak: Federal Mesleki Eğitim Enstitüsü'nün (BIBB) Çırak Veri Sistemi (DAZUBI) bilgileri.
Eğitim Sonrası Kariyer Olanakları
- Ek niteliklerle şansı artırma: Adaylar eğitim sırasında örn. zanaatta işletme asistanı veya "Avrupa Asistanı" olarak ek nitelikler edinerek iyi bir başlangıç konumu elde edebilir.
- Uygun işi bulma: Eğitimden sonra Saya Yapımı dalında Ismarlama Ayakkabıcılar ayakkabıcı zanaat işletmelerinde, zanaat deri atölyelerinde veya hızlı onarım servislerinde çalışır.
- İstihdam edilebilirliği güvenceye alma: Uyum eğitimleri ile mesleki bilgiler güncel tutulabilir, örn. deri işlemeden satış eğitimine kadar.
- Meslekte yükselme: Yükselme eğitimi ile yönetici pozisyonlarına ulaşılabilir. En yakını Ayakkabıcı Ustalığı (Schuhmachermeister/in) sınavına girmektir. Yükseköğretime giriş hakkı ile üniversitede okunabilir ve örn. Tekstil-Giyim Teknolojisi alanında lisans alınabilir.
- Kendi işini kurma: Örn. ayakkabıcı atölyesi, saya atölyesi, gerekirse entegre atölyeli ayakkabı mağazası ile bağımsız çalışmak mümkündür.
Eğitim Ücreti (Ödeneği)
- Örnek Ayakkabıcı Zanaatı (aylık brüt):
- 1. Eğitim yılı: 740 €
- 2. Eğitim yılı: 854 €
- 3. Eğitim yılı: 977 €
- Kaynak: Saarland Tarife Sicili, Ocak 2026 durumu. Şu anda sadece Saarland eyaletinde toplu sözleşme düzenlemesi vardır. Not: Bu bilgiler yönlendirme amaçlıdır, hak iddia edilemez.
Eğitim Masrafları
- Eğitimin yapılması için ücret alınmaz. Eğitim veren işletme, işletmedeki eğitim için gerekli eğitim araçlarını sağlar ve sınav ücretlerini öder. Aksi düzenlenmedikçe, çıraklar meslek okulundaki ders araçları ve iş kıyafeti masraflarını kendileri karşılar. Ayrıca eğitim yerleri konuttan uzaksa masraf oluşabilir. Belirli yaşam durumlarında çıraklar Mesleki Eğitim Yardımı (BAB) alabilir.
Alternatif Eğitimler
- Yakın alternatif eğitim örnekleri, Deri alanı:
- Ismarlama Ayakkabıcı (Ismarlama Ayakkabılar Dalı)
- Ortopedi Ayakkabıcısı
- Ayakkabı Üreticisi (Schuhfertiger/in)
- Saraciye Ustası (Fein çantacılık, Binicilik saraciyesi, Araç saraciyesi dalları)
- Ortak nokta: Deri ürünleri üretmek
Eğitime İlişkin Yasal Düzenlemeler
- Eğitim yönetmeliği: Ismarlama Ayakkabıcılığı Mesleki Eğitim Yönetmeliği (MaßschuhmAusV) 17.05.2018 tarihli (BGBl. I S. 622)
- Ismarlama Ayakkabıcısı mesleği için çerçeve müfredat (Kültür Bakanları Konferansı'nın 23.02.2018 tarihli kararı)
Meslek Güncel
Bu meslekte ne yapılır?
- Saya Yapımı dalında Ismarlama Ayakkabıcılar esas olarak ölçüye göre ve müşteri isteklerine göre ayakkabı sayaları üretir. Bir saya modelinin tasarımı ve işlenmesi için bireysel kalıbı kullanırlar. Eskiz, kesim kalıbı ve üst malzeme ile astar şablonları hazırlar ve ardından saya parçalarını seçilen malzemeden keser. Saya yüzeylerini süs dikişleri, zımba baskısı ve delik süsü ile tasarlar. Montaj için saya parçalarını inceltir, kıvırır ve saya takviyelerini yapıştırır. Ardından saya ve astar parçalarını diker ve örn. toka, fiyonk, fermuar veya cırt cırt takar. Son olarak astarı kırpar, dikişleri temizler ve gerekirse saya kenarlarını boyar. Ayrıca ölçü ve konfeksiyon ayakkabılarında onarım yapar, örn. yeni fermuar diker, dikiş ve astarı düzeltir veya deri yama (Riester) koyar.
Nerede çalışılır?
- İstihdam: Ayakkabıcı zanaat işletmeleri (özellikle saya atölyeleri), ayakkabı hızlı onarım servisleri, zanaat deri atölyeleri veya ortopedi ve medikal malzeme atölyeleri, tiyatroların ayakkabı atölyeleri.
- Çalışma yerleri: çoğunlukla atölyelerde, depolarda, gerekirse satış mekanlarında.
Hangi okul diploması beklenir?
- Hukuken belirli bir okul eğitimi şart değildir.
Nelere dikkat edilir?
- Gereklilikler:
- El becerisi ve göz-el koordinasyonu (örn. kilit veya ayakkabı onarırken, saya parçalarını keserken, hazırlarken ve monte ederken)
- Özen (örn. ölçü doğruluğunu kontrol ederken, kalıp kopyaları yaparken)
- Müşteri ve hizmet odaklılık
- Okul dersleri:
- Matematik (örn. ayakkabı ölçüleri ve malzeme hesabı için)
- El işi/Teknik (örn. ayakkabı yapımında alet ve makineler için)
- Biyoloji (örn. anatomi, fizyoloji ve patoloji bilgisi için)
Eğitimde ne kazanılır?
- Örnek aylık eğitim ücretleri:
- 1. Yıl: 740 €
- 2. Yıl: 854 €
- 3. Yıl: 977 €
Bu program size uygun mu?
Ücretsiz ön görüşmede durumunuza göre netleştirin — 20 dakikada yol haritanız belli olsun.
Ücretsiz ön görüşme alın