Metal Proses Teknoloğu (Demir Dışı Metalurji Dalı)
Verfahrenstechnologe/Verfahrenstechnologin Metall Fachrichtung Nichteisenmetallurgie
AusbildungB 24112Üretim ve imalat
- Meslek türü
- Tanınmış meslek eğitimi
- Eğitim türü
- Sanayide dual (ikili) meslek eğitimi (Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenmiştir)
- Eğitim süresi
- 3,5 Yıl
- Öğrenim yerleri
- Eğitim işletmesi ve meslek okulu (dual eğitim)
Genel Tanım
- Metal Proses Teknoloğu (Demir Dışı Metalurji Dalı), sanayide 3,5 yıllık tanınmış bir meslek eğitimidir.
Künye
- Meslek türü: Tanınmış meslek eğitimi
- Eğitim türü: Sanayide dual (ikili) meslek eğitimi (Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenmiştir)
- Eğitim süresi: 3,5 Yıl
- Öğrenim yerleri: Eğitim işletmesi ve meslek okulu (dual eğitim)
Eğitime Genel Bakış
- Metal Proses Teknoloğu (Demir Dışı Metalurji Dalı), sanayide 3,5 yıllık tanınmış bir meslek eğitimidir.
Güncel Durum
- Değişiklik yönetmeliği yayımlandı: Metal Proses Teknoloğu mesleğindeki eğitim için bir değişiklik yönetmeliği yayımlandı. Örneğin, mevcut standart meslek profili pozisyonları modernize edilmiş standart meslek profili pozisyonları ile değiştirildi. Böylece dijitalleşme ve sürdürülebilirlik gibi konular eğitim yönetmeliğine girdi. Ayrıca İş Görevi sınav alanında ve sınav alanlarının ağırlıklandırılmasında değişiklikler yapıldı. Meslek unvanları ve 4 uzmanlık dalı aynen kaldı. Değişiklik yönetmeliği 28 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Mezuniyet / Meslek Unvanları
- Mezuniyet unvanı: Metal Proses Teknoloğu - Demir Dışı Metalurji Dalı
Eğitimin Gelişimi
- 1982: İzabe ve yarı mamul sanayinde Proses Mekanikeri mesleği için deneme yönetmeliği yayımlandı
- 1986: İzabe ve yarı mamul sanayinde Proses Mekanikeri çıraklık mesleğinin ilk devlet onayı, 4 uzmanlık dalında eğitim:
- Çelik Şekillendirme
- Demir Dışı Metal Şekillendirme
- Demir Dışı Metalurji
- Demir-Çelik Metalurjisi
- Öncü meslek İzabe İşçisi kaldırıldı
- 1989: Öncü meslek Demircilik kaldırıldı
- 1997: Modernize edilmiş eğitim yönetmeliği, öncü meslek Kalıpçılık kaldırıldı
- 2018: Eğitim yönetmeliğinin modernizasyonu: Kılavuz sistemler, sürece eşlik eden sistemler, dijitalleşme ve Endüstri 4.0 gereksinimleri nedeniyle içerik uyarlamaları, meslek unvanının Metal Proses Teknoloğu olarak değiştirilmesi ve uzmanlık dalları:
- Demir-Çelik Metalurjisi
- Demir Dışı Metal Şekillendirme
- Demir Dışı Metalurji
- Çelik Şekillendirme
- Öncü meslek İzabe ve Yarı Mamul Sanayinde Proses Mekanikeri - Demir Dışı Metalurji Dalı kaldırıldı
- 2020: Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Düzeni (HwO) yenilenmesi: Asgari eğitim ücreti getirilmesi; eğitimlerin yarı zamanlı yapılabilme imkanının genişletilmesi
- 2024: Mesleki Eğitim Doğrulama ve Dijitalleşme Yasası'nın yürürlüğe girmesi ile Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Düzeni'nde (HwO) uyarlamalar: Kursiyer ve eğiticinin aynı anda hazır bulunmadan eğitim içeriklerinin aktarılabilmesinin yasal güvenceye alınması; bunun için dijital bilgi teknolojileri ile öğrenme ve iletişim araçları kullanılır; dijital mobil eğitim imkanı BBiG ve HwO'da yasal olarak sabitlendi; resmi bir mesleki eğitim diplomasından bağımsız olarak, tanınmış bir meslek eğitimine göre bireysel mesleki faaliyet yeterliliğinin tespit ve belgelendirme usulünün (mesleki doğrulama) getirilmesi
Yurt Dışında Eğitim
- Kursiyerler eğitimin bir kısmını yurt dışında yapabilir, örneğin:
- Çeşitli Avrupa ülkeleri
- "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği kapsamında yurt dışı stajı
- Süre: en az 3 hafta
- Giriş koşulu: Ortaöğretim diploması (Realschulabschluss, Mittlere Reife, Fachoberschulreife vb. - 10. sınıf sonunda örn. Realschule, Sekundarschule veya Regelschule'de alınan, eyalete göre düzenlemeleri değişebilen, genel veya mesleki üst okullara devam hakkı veren diploma; akşam okulunda sonradan da alınabilir)
- "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği hakkında daha fazla bilgi
Ek Yeterlilikler
- "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği, en az ortaöğretim diplomasına sahip kursiyerlere yöneliktir. İlk mesleki eğitimi kültürlerarası yetkinliklerle genişletir ve kursiyerlere yabancı dil bilgisini geliştirme imkanı sunar. Bunun için kursiyerler örn. Avrupa Mal ve Ekonomi Hukuku alanında ek meslek okulu dersine katılır ve yurt dışında birkaç haftalık staj yapar. Yetkili oda daha fazla bilgi verir.
Eğitim Süresi
- 3,5 Yıl
Saydırma ve Devam İmkanları
- Demir Dışı Metalurji Dalı Metal Proses Teknoloğu eğitimine aşağıdaki bitirme/kalfalık sınavları saydırılabilir:
- Metal Tekniği Uzmanı - Konstrüksiyon Tekniği
- Metal Tekniği Uzmanı - Montaj Tekniği
- Metal Tekniği Uzmanı - Şekillendirme ve Tel Tekniği
- Metal Tekniği Uzmanı - Talaşlı İmalat Tekniği
- Makine ve Tesis Operatörü - Metal, Plastik Tekniği
Eğitim İçerikleri
İşletmede kursiyerler örneğin şunları öğrenir:
- İş parçalarının manuel ve makineli imalat yöntemleriyle nasıl işlendiği
- Parçaların montaj gruplarına nasıl birleştirildiği, monte edildiği ve örn. sıkıştırma, vidalama, yapıştırma veya kaynakla bağlantıların nasıl oluşturulduğu
- Ölçüm değerlerinin nasıl okunduğu, sinyal cihazlarının nasıl izlendiği, kontrol ve kumanda bileşenlerinin nasıl izlenip ayarlandığı
- Basınçlı hava ile kuvvet ileten pnömatik sistemlerin, sıvıların kullanımı ve akış davranışıyla kuvvet ve enerji ileten hidrolik sistemlerin ve elektroteknik bileşenlerin nasıl monte edildiği, ayarlandığı ve işletmeye alındığı
- Üretim tesislerinin nasıl besleneceği, üretim süreçlerinin nasıl izleneceği, süreç verilerinin nasıl değerlendirileceği ve süreçlerin nasıl optimize edileceği
- Hangi ısıl işlem yöntemlerinin olduğu
- Üretim sistemleri ve tesislerin nasıl denetleneceği ve bakımının yapılacağı, aşınma parçalarının nasıl değiştirileceği, arızaların nasıl tespit edilip giderileceği
- Demir dışı metal üretiminde hangi kimyasal ve metalurjik süreçlerin dikkate alınacağı ve örn. pirinç (bakır-çinko alaşımı) gibi birkaç metalin eritilerek birleştirilmesiyle oluşan alaşımların, katkıların ve yakıtların nasıl hesaplanacağı
- Metalin hangi yöntemlerle kazanıldığı ve rafine edildiği
- Ergitilmiş madenin dökümü için düzeneklerin nasıl hazırlanacağı, eriyiklerin kalıplara nasıl döküleceği ve metallerin katılaşma süreçlerinin nasıl etkileneceği
- Ayrıca eğitimde eğitim işletmesinin organizasyonu, çevre koruma ve sürdürülebilirlik, dijitalleşmiş çalışma dünyası ve kalite yönetimi gibi konularda bilgiler verilir.
Meslek okulunda ek bilgiler edinilir:
- Mesleğe özgü öğrenme alanlarında (örn. metalurjik süreçleri yürütme, malzeme üretme)
- Matematik, fen bilimleri veya işletme gibi genel eğitim derslerinde
Öğrenim Yerleri
- Eğitim dual sistemde yapılır.
- Eğitim işletmesi (genelde izabe sanayi işletmeleri): Atölyeler, fabrika holleri
- Meslek okulu: İşletmedeki eğitimleri genel ve mesleki ders içerikleriyle tamamlar; yarı zamanlı veya blok ders mümkündür
- İşletmeler tüm gerekli eğitim içeriklerini veremezse, eğitimin bir kısmı işletme dışı eğitim merkezlerine kaydırılabilir.
- Not: Meslek okulu dersleri kısmen eyaletler arası uzman sınıflarda yapılır, güncel durum: Berlin, Brandenburg, Saksonya ve Thüringen eyaletleri için Riesa'da (Saksonya): Riesa Teknik ve Ekonomi Meslek Okul Merkezi
Eğitim Durumu
İşletmede olası koşullar ve gereklilikler:
- Pratik çalışma (gözetim altında): örn. metalurjik fırınları kontrol etme ve bakımını yapma, şarj düzeneklerini çalıştırma, ergitilmiş metalleri kalıplara dökme
- Ortam: Sıcak, gürültü, buhar ve koku olan fabrika holleri
- Kıyafet: Koruyucu giysi (koruyucu kask, ısıya dayanıklı koruyucu tulum, güvenlik ayakkabısı, solunum ve kulak koruması)
- Çalışma süresi: Vardiyalı çalışma
- Gereklilikler:
- Dikkat (örn. eriyik dökerken veya kalite kontrolleri yaparken)
- Tedbirlilik (örn. kızgın veya sıvı metallerle çalışırken)
- El becerisi (örn. tesisleri kurarken)
- Karar verme ve tepki hızı (örn. arızalara müdahale ederken)
- Teknik anlayış (örn. makine ve tesislerin onarım ve bakımında)
Meslek okulunda:
- Haftada 1 veya 2 gün ders veya blok ders
Önemli Okul Dersleri
- Başarılı bir eğitim için aşağıdaki okul derslerinde derinleşmiş bilgi iyi bir ön koşuldur:
- Matematik: örn. alaşımlardaki metal paylarını hesaplamak için
- Kimya/Fizik: örn. kalite kontrol için hammadde numunelerini analiz etmek için
- İş Teknik / Teknoloji: örn. ergitme tesislerindeki arızalı parçaları değiştirmek için
Eğitim İçin Giriş Koşulları
- Yasal olarak belirli bir ön eğitim şartı yoktur.
Uygulamada Okul Ön Eğitimi
- 2024 yılında 27 eğitim başlangıcı oldu.
- %52'si ortaöğretim diplomasına, %30'u ilkokul/ortaokul bitirme diplomasına (Hauptschulabschluss), %18'i yükseköğretime giriş diplomasına (Abitur/Fachabitur) sahipti.
Eğitim Sonrası Kariyer
- Ek yeterliliklerle şansı artırma: Adaylar eğitim sırasında örn. "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği ile Avrupa mal ve ekonomi hukuku alanında ek, sertifikalı beceriler edinerek iyi bir başlangıç pozisyonu elde edebilir.
- Uygun iş bulma: Eğitimden sonra Demir Dışı Metalurji Dalı Metal Proses Teknologları özellikle örn. alüminyum, kurşun, çinko veya nikel üreten izabe işletmelerinde veya dökümhanelerde çalışır.
- İstihdam edilebilirliği güvenceye alma: Uyum eğitimleriyle uzman bilgiler güncel tutulabilir, örn. izabe, dökümhane tekniği ve şekillendirme tekniğinden üretim ve imalat tekniğine kadar.
- Meslekte yükselme: Yükselme eğitimi meslekte ilerlemeye ve yönetici pozisyonlarına ulaşmaya yardımcı olur. İzabe Tekniği Dalında Endüstri Ustası sınavına girmek uygundur. Yükseköğretime giriş hakkı ile üniversitede örn. Metalurji, İzabe lisans eğitimi de alınabilir.
Eğitim Ücreti
- Örnek Metal ve Elektro Sanayi (eyalete göre aylık brüt): 1. Eğitim yılı: 1.243 € - 1.373 €, 2. Eğitim yılı: 1.298 € - 1.408 €, 3. Eğitim yılı: 1.379 € - 1.489 €, 4. Eğitim yılı: 1.461 € - 1.563 €. Kaynak: WSI Ücret Arşivi, Nisan 2026. Not: Bu bilgiler yönlendirme amaçlıdır, hak iddia edilemez.
Baden-Württemberg
- 1. Yıl: 1.304 €, 2. Yıl: 1.378 €, 3. Yıl: 1.489 €, 4. Yıl: 1.563 €
Bavyera
- 1. Yıl: 1.303 €, 2. Yıl: 1.365 €, 3. Yıl: 1.444 €, 4. Yıl: 1.497 €
Berlin
- 1. Yıl: 1.272 €, 2. Yıl: 1.335 €, 3. Yıl: 1.402 €, 4. Yıl: 1.461 €
Brandenburg
- 1. Yıl: 1.272 €, 2. Yıl: 1.335 €, 3. Yıl: 1.402 €, 4. Yıl: 1.461 €
Bremen
- 1. Yıl: 1.373 €, 2. Yıl: 1.408 €, 3. Yıl: 1.443 €, 4. Yıl: 1.478 €
Hamburg
- 1. Yıl: 1.373 €, 2. Yıl: 1.408 €, 3. Yıl: 1.443 €, 4. Yıl: 1.478 €
Hessen
- 1. Yıl: 1.261 €, 2. Yıl: 1.328 €, 3. Yıl: 1.419 €, 4. Yıl: 1.466 €
Mecklenburg-Vorpommern
- 1. Yıl: 1.373 €, 2. Yıl: 1.408 €, 3. Yıl: 1.443 €, 4. Yıl: 1.478 €
Aşağı Saksonya
- 1. Yıl: 1.264 € - 1.373 €, 2. Yıl: 1.334 € - 1.408 €, 3. Yıl: 1.439 € - 1.443 €, 4. Yıl: 1.478 € - 1.509 €
Kuzey Ren-Vestfalya
- 1. Yıl: 1.243 €, 2. Yıl: 1.298 €, 3. Yıl: 1.379 €, 4. Yıl: 1.486 €
Rheinland-Pfalz
- 1. Yıl: 1.261 €, 2. Yıl: 1.328 €, 3. Yıl: 1.419 €, 4. Yıl: 1.466 €
Saarland
- 1. Yıl: 1.261 €, 2. Yıl: 1.328 €, 3. Yıl: 1.419 €, 4. Yıl: 1.466 €
Saksonya
- 1. Yıl: 1.272 €, 2. Yıl: 1.337 €, 3. Yıl: 1.401 €, 4. Yıl: 1.466 €
Schleswig-Holstein
- 1. Yıl: 1.373 €, 2. Yıl: 1.408 €, 3. Yıl: 1.443 €, 4. Yıl: 1.478 €
Saksonya-Anhalt
- 1. Yıl: 1.271 €, 2. Yıl: 1.338 €, 3. Yıl: 1.437 €, 4. Yıl: 1.504 €
Thüringen
- 1. Yıl: 1.272 €, 2. Yıl: 1.337 €, 3. Yıl: 1.401 €, 4. Yıl: 1.466 €
Eğitim Masrafları
- Eğitimin yapılması için ücret alınmaz. Eğitim işletmesi, işletmedeki eğitim için gerekli eğitim araçlarını sağlar ve sınav ücretlerini öder. Aksi düzenlenmedikçe, kursiyerler meslek okulundaki dersler için öğrenim materyalleri ve iş kıyafeti masraflarını kendisi karşılar. Ayrıca eğitim yerleri konuttan uzaksa masraflar oluşabilir. Belirli yaşam durumlarında kursiyerler Mesleki Eğitim Yardımı (BAB) alabilir.
Eğitim Alternatifleri
- Yakın eğitim alternatiflerine örnekler, Metal üretimi ve dökümhane alanı:
- Metal Proses Teknoloğu (Demir-Çelik Metalurjisi Dalı)
- Metal Proses Teknoloğu (Demir Dışı Metal Şekillendirme Dalı)
- Metal Proses Teknoloğu (Çelik Şekillendirme Dalı)
- Dökümhane Mekanikeri
- Metal ve Çan Dökümcüsü (Sanatsal ve Çan Döküm Tekniği, Metal Döküm Tekniği, Kalay Döküm Tekniği Dalları)
- Ortak nokta: Metal üretme, dökme ve şekillendirme
Eğitim İçin Yasal Düzenlemeler
- Eğitim yönetmeliği: Metal Proses Teknoloğu Mesleki Eğitimi Yönetmeliği (MVTAusbV) 04.12.2017 (BGBl. I S. 3834), 05.02.2018 düzeltme, 21.07.2026 yönetmeliği ile değiştirildi
- Metal Proses Teknoloğu mesleği için çerçeve müfredat (Kültür Bakanları Konferansı kararı 15.09.2017)
Meslek Güncel
Bu meslekte ne yapılır?
- Demir Dışı Metalurji Dalı Metal Proses Teknologları örn. değerli metaller, alüminyum, bakır, çinko veya kurşun üretir. Reçeteye göre cevher, konsantre, alümina veya hurda metal gibi girdi maddelerini hazırlar. Gerektiğinde hammaddeleri örn. kavurma veya sinterleme ile hazırlar. Ergitme fırınlarını doldurur ve demir dışı metallerin ergitilmesini ile ısıl işlemini veya rafinasyonunu kontrol eder. Süreçler sırasında sıcaklıkları izler, hava beslemesini ayarlar ve analiz için eriyik numuneleri alıp iletir. Hazır eriyiğin hazırlanmış kalıplara dökümü için döküm düzeneklerini çalıştırır ve katılaşma süreçlerini kontrol eder.
Nerede çalışılır?
- İstihdam: İzabe işletmelerinde, dökümhanelerde, makine, takım ve araç yapımında, metal geri kazanım işletmelerinde
- Çalışma yerleri: Çoğunlukla fabrika holleri, kontrol odaları ve kontrol merkezleri
Beklenen okul diploması?
- Yasal olarak belirli bir okul eğitimi şart değildir. Uygulamada 2024 başlangıçlıların %30'u ilkokul diploması, %52'si ortaöğretim diploması, %18'i lise diplomasına sahipti.
Nelere dikkat edilir?
- Gereklilikler:
- Dikkat (örn. eriyik dökerken veya kalite kontrol yaparken)
- Tedbirlilik (örn. kızgın veya sıvı metallerle çalışırken)
- El becerisi (örn. tesisleri kurarken)
- Karar verme ve tepki hızı (örn. arızalara müdahale ederken)
- Teknik anlayış (örn. makine ve tesislerin onarım ve bakımında)
- Okul dersleri:
- Matematik (örn. alaşımlardaki metal paylarını hesaplamak için)
- Kimya/Fizik (örn. kalite kontrol için hammadde numunelerini analiz etmek için)
- İş Teknik / Teknoloji (örn. ergitme tesislerindeki arızalı parçaları değiştirmek için)
Eğitimde ne kazanılır?
- Eyalete göre aylık örnek eğitim ücretleri: 1. Yıl: 1.243 € - 1.373 €, 2. Yıl: 1.298 € - 1.408 €, 3. Yıl: 1.379 € - 1.489 €, 4. Yıl: 1.461 € - 1.563 €
Bu program size uygun mu?
Ücretsiz ön görüşmede durumunuza göre netleştirin — 20 dakikada yol haritanız belli olsun.
Ücretsiz ön görüşme alın