Plastik ve kauçuk teknoloğu (Kalıp parçaları)
Kunststoff- und Kautschuktechnologe/Kunststoff- und Kautschuktechnologin Fachrichtung Formteile
AusbildungB 22102Üretim ve imalat
- Meslek türü
- Tanınan mesleki eğitim mesleği
- Eğitim türü
- Sanayide dual (ikili) mesleki eğitim (Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenmiştir)
- Eğitim süresi
- 3 yıl
- Öğrenim yerleri
- Eğitim işletmesi ve meslek okulu (dual eğitim)
Genel Tanım
- Kalıp parçaları uzmanlık alanına sahip plastik ve kauçuk teknoloğu, sanayide 3 yıllık, devlet tarafından tanınan bir mesleki eğitim mesleğidir.
Künye
- Meslek türü: Tanınan mesleki eğitim mesleği
- Eğitim türü: Sanayide dual (ikili) mesleki eğitim (Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenmiştir)
- Eğitim süresi: 3 yıl
- Öğrenim yerleri: Eğitim işletmesi ve meslek okulu (dual eğitim)
Eğitime Genel Bakış
- Kalıp parçaları uzmanlık alanına sahip plastik ve kauçuk teknoloğu, sanayide 3 yıllık, tanınan bir mesleki eğitim mesleğidir.
Diploma / Meslek Unvanları
- Diploma unvanı: Plastik ve kauçuk teknoloğu - Kalıp parçaları uzmanlık alanı
Eğitimin Tarihsel Gelişimi
- 1949: Plastik çilingiri (Kunststoffschlosser) mesleğinin ortaya çıkışı
- 1964: Kauçuk ve plastik kaplamacısı (Gummi- und Kunststoffauskleider) mesleğinin ortaya çıkışı
- 1976: Plastik kalıpçısı (Kunststoff-Formgeber) eğitim mesleğinin ortaya çıkışı
- 1997: Mesleki Eğitim Yasası'na göre plastik ve kauçuk tekniği proses mekanikeri mesleği için eğitim yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi; önceki mesleklerin kaldırılması: plastik çilingiri, kauçuk ve plastik kaplamacısı, plastik kalıpçısı
- 2006: Eğitim yönetmeliğinin modernizasyonu, ağırlık noktaları: fiber kompozit malzemeler, plastik pencereler
- 2012: Eğitim yönetmeliğinin yeniden yapılandırılması: 7 uzmanlık alanına sahip plastik ve kauçuk tekniği proses mekanikeri: kalıp parçaları, yarı mamuller, çok katmanlı kauçuk parçalar, kompaund ve masterbatch üretimi, yapı parçaları, fiber kompozit teknolojisi, plastik pencereler; bitirme sınavı zaman olarak birbirinden ayrı 2 bölümde yapılır; önceki mesleğin (ağırlıklı proses mekanikeri) kaldırılması
- 2020: Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Yasası (HwO) yenilenmesi: asgari eğitim ücreti getirilmesi; eğitimin yarı zamanlı yapılabilme olanağının genişletilmesi
- 2023: Eğitim yönetmeliğinin modernizasyonu: dijitalleşme ve sürdürülebilirlik konularının güçlendirilmesi; mesleğin mevcut uzmanlık alanları korunarak plastik ve kauçuk teknoloğu olarak yeniden adlandırılması; önceki proses mekanikeri (kalıp parçaları uzmanlık alanı) mesleğinin kaldırılması
- 2024: Mesleki eğitim geçerlilik ve dijitalleşme yasasının yürürlüğe girmesi: çırak ve eğitici aynı anda hazır bulunmadan eğitim içeriklerinin dijital bilgi teknikleri ile verilebilmesinin yasal güvenceye alınması (dijital mobil eğitim); resmi mesleki eğitim diplomasından bağımsız olarak tanınan bir eğitim mesleği ölçütünde bireysel mesleki yeterliliğin tespit ve belgelendirilmesi (mesleki geçerlilik)
Yurt Dışında Eğitim
- Çıraklar eğitimin bir bölümünü yurt dışında yapabilir, örneğin:
- Çeşitli Avrupa ülkelerinde ek yeterlilik Europaasistanı kapsamında yurt dışı stajı
- Süre: en az 3 hafta
- Giriş koşulu: ortaöğretim bitirme belgesi (Mittlerer Bildungsabschluss / Realschulabschluss)
Ek Yeterlilikler
- Eğitim yönetmeliğine göre çıraklar aşağıdaki ek yeterliliklerden birini veya ikisini edinebilir. Bunlar bitirme sınavı kapsamında sınav yapılır:
- Katmanlı üretim yöntemleri
- Proses entegrasyonu
- Europaasistanı ek yeterliliği en az ortaöğretim bitirme belgesine sahip çıraklara yöneliktir. Kültürlerarası yetkinlik kazandırır ve yabancı dil bilgisini geliştirir. Bunun için çıraklar ek meslek okulu dersine katılır (ör. Avrupa mal ve ekonomi hukuku) ve yurt dışında birkaç haftalık staj yapar. Bilgi için yetkili oda (Kammer) başvurulur.
- Elektroteknik - Sanayi ek yeterliliği, giderek ağ bağlantılı çalışma ortamına yönelik elektroteknik ve ağ bağlantısı alanında bilgi edinmek isteyen çıraklara yöneliktir. Güvenlik tekniği, devre ve fonksiyon analizi konularını kapsar. Yazılı sınav ve uygulamaya yönelik görevlerle tamamlanır. Bilgi için Sanayi ve Ticaret Odası (IHK), ör. IHK Münih başvurulur.
Eğitim Süresi
- 3 yıl
Saydırma ve Devam Olanakları
- Aşağıdaki bitirme/kalfalık sınavı, kalıp parçaları uzmanlık alanında plastik ve kauçuk teknoloğu eğitimine saydırılabilir:
- Makine ve tesis operatörü - metal, plastik tekniği
Eğitim İçerikleri
İşletmede öğrenilenler, örneğin:
- Polimerler, katkı ve yardımcı maddelerin kullanım amacına göre seçilmesi ve kullanılması; duroplastlar, termoplastlar (ısıtıldığında yumuşayan ve şekillendirilebilen, soğuyunca sertleşen plastikler) ve elastomerlerin (elastik özellikli, şekli bozulmayan plastikler) ayırt edilmesi
- Parçaların manuel ve makine ile üretim yöntemleriyle üretilmesi ve montaj gruplarına birleştirilmesi
- Ölçü aletlerinin kullanılması ve ölçüm değerlerinin kaydedilmesi, özellikle sıcaklık, basınç, zaman, debi, kütle ve elektriksel büyüklükler
- Pnömatik devrelerin kurulması ve ölçme, kontrol ve ayar cihazlarının ayarlanması, işlev kontrolü ve kullanılması
- Malzeme akışının planlanması, proses kontrol tekniğinin uygulanması ve işletme araçlarının sağlanması
- Enjeksiyon kalıplama, şişirme kalıplama, köpürtme, presleme ve termoform gibi işleme yöntemlerinin ayırt edilmesi ve uygulanması
- Sıcaklık, zaman ve basınç gibi işleme parametrelerinin kontrol edilmesi, değerlendirilmesi ve proseslerin optimize edilmesi
- Malzeme özelliklerinin belirlenmesi, özellikle akış davranışı, yoğunluk, sertlik
- Karışım oranlarının hesaplanması ve reçeteye uygun karışımların hazırlanması
- Şekillendirme kalıplarının üretim için hazırlanması, takılması, temizlenmesi, korunması ve depolanması
- Kalıp parçalarının sonradan işlenmesi, özellikle temperleme veya kondisyonlama
- Eğitim boyunca ayrıca eğitim sırasında hak ve yükümlülükler, işletme organizasyonu, dijitalleşmiş çalışma dünyası, çevre koruma ve sürdürülebilirlik konularında bilgiler verilir.
Meslek okulunda öğrenilenler:
- Mesleğe özgü öğrenme alanları (ör. enjeksiyon kalıplama ile kalıp parçaları üretme, ürün ve proses kalitesini izleme ve optimize etme)
- Almanca ve ekonomi-sosyal bilgiler gibi genel kültür dersleri
Öğrenim Yerleri
- Eğitim dual sistemde yapılır. Öğrenim yerleri:
- Eğitim işletmesi (genellikle plastik ve kauçuk işleyen sanayi işletmeleri): üretim holleri
- Meslek okulu (Berufsschule): işletmedeki eğitimi genel ve mesleki ders içerikleriyle tamamlar; yarı zamanlı veya blok ders şeklinde yapılır
- İşletmeler tüm eğitim içeriklerini veremiyorsa, eğitimin bir kısmı işletmeler arası eğitim merkezlerinde verilebilir.
- Not: Meslek okulu dersi kısmen eyaletler arası uzman sınıflarda yapılır, güncel durum: Saksonya ve Saksonya-Anhalt için Radeberg'de (Saksonya), Hamburg, Kuzey Ren-Vestfalya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen için Sonneberg'de (Thüringen).
Eğitim Sırasında Çalışma Koşulları
İşletmede:
- Pratik çalışma (gözetim altında): ör. makine ve tesisleri kurma, kalıpları monte etme, reçeteye göre karışım hazırlama, kalite kontrolü
- Ortam: üretim holünde makine gürültüsü, plastik kokuları
- Kıyafet: koruyucu kıyafet (ör. önlük, koruyucu gözlük, güvenlik ayakkabısı, eldiven, kulak koruyucu)
- Çalışma süresi: sık vardiyalı çalışma
- Gereklilikler:
- Dikkat (ör. plastik granül ve katkı maddesi miktarlarını hesaplarken, sıcaklık, zaman veya basınç gibi parametreleri ayarlarken)
- Tedbirlilik ve dikkat (ör. üretim tesislerini kullanırken ve izlerken)
- Tepki hızı (ör. arızalarda hızlı müdahale)
- El becerisi ve teknik anlayış (ör. kalıp monte ederken, tesis bakımı yaparken)
Meslek okulunda:
- Haftada 1 veya 2 gün ders veya blok ders
Önemli Okul Dersleri
- Başarılı bir eğitim için aşağıdaki derslerde derinleşmiş bilgi iyi bir ön koşuldur:
- Matematik: ör. polimer malzemeler için karışım oranlarını hesaplamak için
- Kimya: ör. iş ve yardımcı maddelerin kimyasal özelliklerini belirlemek için
- Fizik: ör. elektrikli, pnömatik ve hidrolik sistemlerin işlevini anlamak için
- İş-teknik: ör. kalıp parçaları üretimi için üretim tesislerini donatmak ve kullanmak için
Eğitime Giriş Koşulları
- Yasal olarak belirli bir ön eğitim şartı yoktur.
Uygulamada Okul Ön Eğitimi
- 2024 yılında 687 yeni çırak başlamıştır.
- %51 ortaöğretim bitirme belgesi, %33 ilkokul/temel okul bitirme belgesi (Hauptschulabschluss), %12 lise diploması/üniversite giriş yeterliliği (Hochschulreife), %2 diplomasızdır.
- %2 diğer.
Eğitim Sonrası Kariyer Olanakları
- Ek yeterliliklerle şansı artırma: Eğitim sırasında örneğin 3-D baskı alanında Katmanlı üretim yöntemleri ek yeterliliği gibi kanunla düzenlenmiş ek yeterlilikler edinerek iyi bir başlangıç sağlanabilir.
- Uygun iş bulma: Eğitimden sonra öncelikle plastik ve kauçuk işleyen sanayi işletmelerinde çalışılır.
- İstihdam edilebilirliği güvenceye alma: Uyum eğitimleriyle mesleki bilgiler güncel tutulabilir. Konu yelpazesi plastik bilgisinden proses tekniğine kadar uzanır.
- Meslekte yükselme: Yükselme eğitimi ile yönetici pozisyonlarına ulaşılabilir. En yakını plastik ve kauçuk alanında endüstri ustası (Industriemeister) sınavıdır. Üniversite giriş yeterliliği ile örneğin plastik tekniği lisans eğitimi alınabilir.
- Serbest meslek: Örneğin plastik kalıp parçaları için üretim işletmesi ile serbest çalışmak mümkündür.
Eğitim Ücreti (Maaş)
- Örnek: Plastik işleyen sanayi (eyalete göre aylık brüt):
- 1. eğitim yılı: 928 € - 1.230 €
- 2. eğitim yılı: 978 € - 1.280 €
- 3. eğitim yılı: 1.044 € - 1.370 €
- Not: Bu bilgiler yönlendirme amaçlıdır. Hak iddia edilemez. Okul şeklinde eğitimde ücret ödenmez.
- Eyaletlere göre örnekler (aylık brüt):
- Baden-Württemberg: 1. yıl 1.125 €, 2. yıl 1.158 €, 3. yıl 1.242 €
- Bavyera: 1. yıl 1.230 €, 2. yıl 1.280 €, 3. yıl 1.320 €
- Berlin: 1. yıl 952 €, 2. yıl 1.018 €, 3. yıl 1.094 €
- Brandenburg: 1. yıl 952 €, 2. yıl 1.018 €, 3. yıl 1.094 €
- Hessen: 1. yıl 1.178 €, 2. yıl 1.202 €, 3. yıl 1.269 €
- Mecklenburg-Vorpommern: 1. yıl 1.043 €, 2. yıl 1.068 €, 3. yıl 1.204 €
- Aşağı Saksonya: 1. yıl 1.190 €, 2. yıl 1.270 €, 3. yıl 1.370 €
- Kuzey Ren-Vestfalya: 1. yıl 1.043 €, 2. yıl 1.068 €, 3. yıl 1.204 €
- Rheinland-Pfalz: 1. yıl 1.052 €, 2. yıl 1.138 €, 3. yıl 1.258 €
- Saarland: 1. yıl 1.043 €, 2. yıl 1.068 €, 3. yıl 1.204 €
- Saksonya: 1. yıl 928 €, 2. yıl 978 €, 3. yıl 1.044 €
- Schleswig-Holstein: 1. yıl 1.065 €, 2. yıl 1.135 €, 3. yıl 1.190 €
- Saksonya-Anhalt: 1. yıl 1.105 €, 2. yıl 1.200 €, 3. yıl 1.300 €
- Thüringen: 1. yıl 1.043 €, 2. yıl 1.068 €, 3. yıl 1.204 €
Eğitim Masrafları
- Eğitimin yapılması için ücret alınmaz. Eğitim işletmesi, işletmedeki eğitim için gerekli eğitim araçlarını sağlar ve sınav ücretlerini öder.
- Aksi düzenlenmedikçe çıraklar meslek okulundaki dersler için öğrenim materyali ve iş kıyafeti masraflarını kendileri karşılar. Eğitim yerleri konuttan uzaksa ek masraflar oluşabilir.
- Belirli yaşam durumlarında çıraklar mesleki eğitim yardımı (BAB) alabilir.
Alternatif Eğitim Meslekleri
- Yakın alternatiflere örnekler:
- Plastik alanı:
- Plastik ve kauçuk teknoloğu (Yapı parçaları)
- Plastik ve kauçuk teknoloğu (Kompaund ve masterbatch üretimi)
- Plastik ve kauçuk teknoloğu (Fiber kompozit teknolojisi)
- Plastik ve kauçuk teknoloğu (Yarı mamuller)
- Plastik ve kauçuk teknoloğu (Plastik pencereler)
- Plastik ve kauçuk teknoloğu (Çok katmanlı kauçuk parçalar)
- Lastik ve vulkanizasyon tekniği mekanikeri (Lastik ve yürüyen aksam tekniği / Vulkanizasyon tekniği) - Ortak nokta: plastik işleme alanında makine ve cihazları kullanma ve izleme
- Kağıt alanı:
- Ambalaj teknolojisti / Kağıt teknolojisti - Ortak nokta: tesis ve makineleri kullanma, izleme ve bakım
Eğitime İlişkin Yasal Düzenlemeler
- Eğitim yönetmeliği: Plastik ve kauçuk teknoloğu mesleki eğitimi yönetmeliği (KStoffTechAusbV), 14.06.2023 tarihli yönetmeliğin 1. maddesi olarak ilan edilmiştir.
- Çerçeve müfredat: Kültür Bakanları Konferansı'nın 22.03.2012 tarihli, 31.03.2023 değişiklikli kararı.
Meslek Güncel Bilgisi
Bu meslekte ne yapılır?
- Kalıp parçaları uzmanlık alanına sahip plastik ve kauçuk teknologları, polimerleri, katkı ve yardımcı maddeleri özellikle enjeksiyon kalıplama, şişirme kalıplama, köpürtme, presleme ve termoform yöntemleriyle işler ve plastik ve kauçuk kalıp parçaları üretir. Bunun için iş akışlarını planlar, reçeteye göre karışım hazırlar, sıcaklık, zaman ve basınç gibi işleme parametrelerini belirler ve üretim sürecini izler. Makine ve tesisleri kurar, kontrol tekniği sistemlerini bağlar, kontrol, ayar ve ölçüm cihazları ile proses kontrol sistemlerini kullanır ve üretim tesislerinin bakımını yapar. Ayrıca kalıp parçalarını talaşlı veya talaşsız yöntemlerle sonradan işler, temperler ve kondisyonlar, yüzeyleri işler ve kalite güvencesi kapsamında ölçüm ve kontroller yapar.
Nerede çalışılır?
- Plastik ve kauçuk işleyen sanayi işletmeleri ile kimya sanayinde çalışılır.
- Çalışma yerleri: çoğunlukla üretim holleri, ayrıca ölçüm laboratuvarları ve depolarda.
Bu program size uygun mu?
Ücretsiz ön görüşmede durumunuza göre netleştirin — 20 dakikada yol haritanız belli olsun.
Ücretsiz ön görüşme alın