Plastik ve Kauçuk Teknoloğu (Yarı Mamul)

• Meslek türü: Tanınmış meslek eğitimi
• Eğitim türü: Sanayide dual meslek eğitimi (Mesleki Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenmiştir)
• Eğitim süresi: 3 Yıl
• Öğrenim yerleri: Eğitim işletmesi ve meslek okulu (dual eğitim)

• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu (Yarı Mamul dalı), sanayide 3 yıllık tanınmış bir meslek eğitimidir.

• Mezuniyet unvanı: Plastik ve Kauçuk Teknoloğu - Yarı Mamul Dalı

• 1949: Plastik çilingiri (Kunststoffschlosser) mesleğinin ortaya çıkışı
• 1964: Kauçuk ve plastik kaplamacısı (Gummi- und Kunststoffauskleider) mesleğinin ortaya çıkışı
• 1976: Plastik şekillendirici (Kunststoff-Formgeber) eğitim mesleğinin ortaya çıkışı
• 1997: Mesleki Eğitim Yasası'na göre Plastik ve Kauçuk Tekniği Proses Mekanikeri mesleği için eğitim yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi. Önceki mesleklerin kaldırılması: Plastik çilingiri, Kauçuk ve plastik kaplamacısı, Plastik şekillendirici
• 2006: Eğitim yönetmeliğinin modernizasyonu, ağırlık noktaları: Elyaf kompozit malzemeler, Plastik pencereler
• 2012: Eğitim yönetmeliğinin yeniden yapılandırılması: 7 dal ile Plastik ve Kauçuk Tekniği Proses Mekanikeri: Kalıp parçaları, Yarı mamuller, Çok katmanlı kauçuk parçalar, Kompaund ve masterbatch üretimi, Yapı parçaları, Elyaf kompozit teknolojisi, Plastik pencereler. Bitirme sınavı zaman olarak birbirinden ayrı 2 bölümde yapılır. Önceki mesleğin (ağırlıklı) kaldırılması
• 2020: Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Yasası (HwO) yeniliği: Asgari eğitim ücreti getirilmesi, eğitimin yarı zamanlı yapılabilme imkanının genişletilmesi
• 2023: Eğitim yönetmeliğinin modernizasyonu: Dijitalleşme ve sürdürülebilirlik konularının güçlendirilmesi, mesleğin mevcut dallar korunarak Plastik ve Kauçuk Teknoloğu olarak yeniden adlandırılması. Önceki meslek olan Yarı Mamul dallı Proses Mekanikerinin kaldırılması
• 2024: Mesleki Eğitim Doğrulama ve Dijitalleşme Yasası'nın yürürlüğe girmesi: Çırak ve eğitmenin aynı anda hazır bulunmadan eğitim içeriklerinin dijital bilgi teknikleriyle aktarılabilmesinin yasal güvencesi (dijital mobil eğitim), resmi mesleki diploma olmadan mesleki yeterliliğin tespiti ve belgelendirilmesi (meslek doğrulaması)

• Çıraklar eğitimin bir kısmını yurt dışında yapabilir, örn:
• Çeşitli Avrupa ülkeleri
• "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği kapsamında yurt dışı stajı
• Süre: en az 3 hafta
• Erişim koşulu: Ortaöğretim diploması (Mittlerer Bildungsabschluss - 10. sınıf sonunda Realschule, Sekundarschule vb. okullarda alınan diploma)

• Eğitim yönetmeliğine göre çıraklar aşağıdaki ek yeterliliklerden birini veya ikisini alabilir. Bitirme sınavı kapsamında sınav yapılır:
• Eklemeli üretim yöntemleri
• Proses entegrasyonu
• "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği en az ortaöğretim diplomasına sahip çıraklara yöneliktir. Kültürlerarası yetkinlik kazandırır, yabancı dil geliştirme imkanı sunar. Ek meslek okulu dersi (örn. Avrupa Mal ve Ekonomi Hukuku) ve çok haftalık yurt dışı stajı içerir. Bilgi için yetkili oda.
• "Elektroteknik - Sanayi" ek yeterliliği, giderek ağ bağlantılı çalışma ortamına yönelik elektroteknik ve ağ kurma bilgisi edinmek isteyenlere yöneliktir. Güvenlik tekniği, devre ve fonksiyon analizi konularını içerir. Yazılı sınav ve uygulamalı görevlerle tamamlanır. Bilgi için Sanayi ve Ticaret Odası (örn. IHK München).

• 3 Yıl

• Aşağıdaki bitirme/kalfalık sınavı bu eğitime saydırılabilir:
• Makine ve Tesis Operatörü - Metal, Plastik Tekniği

• İşletmede çıraklar örn. şunları öğrenir:
• Polimerler, katkı ve yardımcı maddelerin kullanım amacına göre seçilmesi ve kullanılması, duroplastlar, termoplastlar ve elastomerlerin ayırt edilmesi
• Parçaların manuel ve makine ile üretim yöntemleriyle üretilmesi ve montaj gruplarına birleştirilmesi
• Ölçü aletlerinin kullanılması ve sıcaklık, basınç, zaman, debi, kütle ve elektriksel büyüklüklerin ölçülmesi
• Pnömatik devrelerin kurulması, ölçme, kontrol ve ayar cihazlarının ayarlanması, işlev kontrolü ve çalıştırılması
• Malzeme akışının planlanması, proses kontrol tekniğinin uygulanması ve işletme araçlarının sağlanması
• Kalandırlama, ekstrüzyon, köpürtme ve kaplama gibi işleme yöntemlerinin ayırt edilmesi ve uygulanması
• Sıcaklık, zaman, basınç, devir frekansı ve çekme hızı gibi işleme parametrelerinin değerlendirilmesi, ayarlanması ve proseslerin optimize edilmesi
• Viskozite, yoğunluk, sertlik gibi malzeme özelliklerinin belirlenmesi
• Karışım oranlarının hesaplanması ve reçeteye uygun karışımların hazırlanması
• Takımların hazırlanması, donatılması, temizlenmesi, korunması ve depolanması
• Yarı mamullerin sonradan işlenmesi, özellikle temperleme veya kondisyonlama
• Eğitim boyunca ayrıca hak ve yükümlülükler, işletme organizasyonu, dijitalleşmiş çalışma dünyası, çevre koruma ve sürdürülebilirlik konularında bilgiler verilir.
• Meslek okulunda ek bilgiler edinilir:
• Mesleğe özgü öğrenme alanlarında (örn. ekstrüzyon ile yarı mamul üretme, ürün ve proses kalitesini izleme ve optimize etme)
• Almanca ve Ekonomi-Toplum Bilgisi gibi genel derslerde

• Eğitim dual sistemde yapılır. Öğrenim yerleri:
• Eğitim işletmesi (genellikle plastik ve kauçuk işleyen sanayi işletmeleri): Üretim holleri
• Meslek okulu (Berufsschule): Derslikler, genel ve mesleki ders içeriklerini tamamlar, haftada 1-2 gün veya blok ders şeklinde yapılır
• İşletmeler tüm içerikleri veremezse, işletme dışı eğitim merkezlerinde (überbetriebliche Ausbildungsstätten) eğitim yapılabilir.
• Not: Meslek okulu dersi kısmen eyaletler arası uzman sınıflarda yapılır, örn: Saksonya ve Saksonya-Anhalt için Radeberg (Saksonya) Meslek Okul Merkezi, Hamburg, Kuzey Ren-Vestfalya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen için Sonneberg (Thüringen) Devlet Meslek Okulu.

• İşletmede olası koşullar ve gereklilikler:
• Pratik katılım (gözetim altında): örn. makine ve tesisleri kurma, takımları monte etme, reçeteye göre karışım hazırlama, kalite kontrolü
• Ortam: Üretim holünde makine gürültüsü, plastik kokuları
• Kıyafet: Koruyucu kıyafet (örn. önlük, koruyucu gözlük, güvenlik ayakkabısı, eldiven, kulak koruyucu)
• Çalışma süresi: sık vardiyalı çalışma
• Gereklilikler:
• Dikkat (örn. plastik granül ve katkı miktarlarını hesaplarken, sıcaklık, zaman, basınç gibi parametreleri ayarlarken)
• Tedbir ve dikkat (örn. üretim tesislerini çalıştırırken ve izlerken)
• Tepki hızı (örn. arızalarda hızlı müdahale)
• El becerisi ve teknik anlayış (örn. takım montajında, tesis bakımında)
• Meslek okulunda: Haftada 1 veya 2 gün ders veya blok ders

• Başarılı bir eğitim için aşağıdaki derslerde derin bilgi iyi bir ön koşuldur:
• Matematik: örn. polimer malzemeler için karışım oranlarını hesaplamak için
• Kimya: örn. iş ve yardımcı maddelerin kimyasal özelliklerini belirlemek için
• Fizik: örn. elektrikli, pnömatik ve hidrolik sistemlerin işlevini anlamak için
• İş/Teknik: örn. yarı mamul üretimi için üretim tesislerini donatmak ve çalıştırmak için

• Hukuken belirli bir ön eğitim şart değildir.

• Ek yeterliliklerle şansı artırma: Örn. "Eklemeli Üretim Yöntemleri" (3-D baskı) gibi kanunla düzenlenmiş ek yeterliliklerle iyi bir başlangıç pozisyonu elde edilebilir.
• Uygun istihdam bulma: Eğitimden sonra ağırlıklı olarak plastik ve kauçuk işleyen sanayi işletmelerinde çalışılır.
• İstihdam edilebilirliği güvenceye alma: Uyum eğitimleriyle bilgiler güncel tutulabilir. Konu yelpazesi plastik bilgisinden proses tekniğine kadar uzanır.
• Meslekte ilerleme: Yükselme eğitimi ile yönetici pozisyonlarına ulaşılabilir. En yakını Plastik ve Kauçuk alanında Endüstri Ustası (Industriemeister) sınavıdır. Yükseköğretime giriş hakkı ile örn. Plastik Tekniği lisans eğitimi alınabilir.
• Kendi işini kurma: Örn. plastikten yarı mamul üreten bir işletme ile serbest meslek mümkündür.

• Örnek plastik işleme sanayii (eyalete göre aylık brüt):
• 1. Eğitim yılı: 928 € - 1.230 €
• 2. Eğitim yılı: 978 € - 1.280 €
• 3. Eğitim yılı: 1.044 € - 1.370 €
• Not: Bu bilgiler yönlendirme amaçlıdır, hak iddia edilemez. Okul şeklinde eğitimde ücret ödenmez.

• Eğitimin yapılması için ücret alınmaz. Eğitim işletmesi, işletmedeki eğitim için gerekli araçları sağlar ve sınav ücretlerini öder. Aksi düzenlenmedikçe çıraklar meslek okulundaki öğrenim araçları ve iş kıyafeti masraflarını kendileri karşılar. Eğitim yerleri konuttan uzaksa ek masraflar oluşabilir. Belirli durumlarda Mesleki Eğitim Yardımı (BAB) alınabilir.

• Yakın eğitim alternatiflerine örnekler:
• Plastik alanı:
• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu (Yapı Parçaları)
• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu (Kompaund ve Masterbatch Üretimi)
• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu (Elyaf Kompozit Teknolojisi)
• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu (Kalıp Parçaları)
• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu (Plastik Pencereler)
• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu (Çok Katmanlı Kauçuk Parçalar)
• Lastik ve Vulkanizasyon Tekniği Mekanikeri (Lastik ve Yürüyen Aksam Tekniği / Vulkanizasyon Tekniği) - Ortak nokta: Plastik işleme alanında makine ve cihazları çalıştırma ve izleme
• Kağıt alanı:
• Ambalaj Teknoloğu / Kağıt Teknoloğu - Ortak nokta: Tesis ve makineleri çalıştırma, izleme ve bakım

• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu meslek eğitimi yönetmeliği (KStoffTechAusbV), 14.06.2023 tarihli yönetmelik
• Plastik ve Kauçuk Teknoloğu mesleği için çerçeve müfredat (Kültür Bakanları Konferansı kararı 22.03.2012, 31.03.2023 tarihli hali)

• Meslek unvanı: Yarı Mamul dallı Plastik ve Kauçuk Teknoloğu
• Bu meslekte ne yapılır? Yarı Mamul dalı plastik ve kauçuk teknologları, özellikle kalandırlama, ekstrüzyon, köpürtme ve kaplama yöntemleriyle polimer, katkı ve yardımcı maddeleri işler ve daha sonra işlenecek plastik ve kauçuk yarı mamuller üretir. Bunun için iş akışlarını planlar, reçeteye göre karışım hazırlar, sıcaklık, zaman, basınç, devir frekansı ve çekme hızı gibi işleme parametrelerini belirler ve üretim sürecini izler. Makine ve tesisleri kurar, kontrol tekniği sistemlerini bağlar, kontrol, ayar ve ölçüm cihazları ile proses kontrol sistemlerini çalıştırır ve üretim tesislerinin bakımını yapar. Ayrıca yarı mamulleri temperleme veya boyama ile sonradan işler, kalite güvencesi kapsamında ölçüm ve test yapar.
• Nerede çalışılır? Plastik ve kauçuk işleyen sanayi işletmelerinde istihdam bulunur.
• Çalışma yerleri: Çoğunlukla üretim hollerinde, gerektiğinde laboratuvarlarda.
• Beklenen okul diploması: Hukuken şart yok. Uygulamada 2024 yeni başlayanlar: %30 Hauptschulabschluss, %49 ortaöğretim diploması, %19 yükseköğretime giriş diploması, %2 diğer.
• Neye dikkat edilir? Dikkat, tedbir ve dikkat, tepki hızı, el becerisi ve teknik anlayış. Okul dersleri: Matematik, Kimya, Fizik, İş/Teknik.
• Eğitimde ne kazanılır? Eyalete göre aylık örn.: 1. Yıl 928 € - 1.230 €, 2. Yıl 978 € - 1.280 €, 3. Yıl 1.044 € - 1.370 €.

Kaynak: https://web.arbeitsagentur.de/berufenet/beruf/137746