Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikeri (Asfalt Teknolojisi)

Mezuniyet / Meslek Unvanları

• Mezuniyet unvanı: Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikeri - Asfalt Teknolojisi dalı

Eğitimin Gelişimi

• 1992: Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikeri mesleğinin ilk kez devlet tarafından tanınması, 4 dalda eğitim: Yapı malzemeleri, Hazır beton, Alçı plaka veya lifli çimento, Kireç-kum taşı veya gazbeton
• 1997: Mesleki Eğitim Yasası'na göre eğitim yönetmeliğinde değişiklik, 5. dalın eklenmesi: Prefabrik beton ürünleri
• 2004: Mesleğin yeniden düzenlenmesi, 6. dalın eklenmesi: Asfalt teknolojisi
• 2020: Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Yasası (HwO) reformu: Asgari eğitim ücreti uygulaması; eğitimin yarı zamanlı yapılabilme imkanının genişletilmesi
• 2024: Mesleki Eğitim Doğrulama ve Dijitalleşme Yasası'nın yürürlüğe girmesi: Çırak ve eğitmenin aynı anda hazır bulunmadan dijital bilgi teknolojileri ile eğitim içeriklerinin verilebilmesinin yasal güvenceye alınması (dijital mobil eğitim); resmi bir mesleki diploma olmaksızın tanınmış bir eğitim mesleği ölçüsünde bireysel mesleki yeterliliğin tespit ve belgelendirilmesi (mesleki validasyon)

Yurt Dışında Eğitim

• Kursiyerler eğitimin bir bölümünü yurt dışında yapabilir, örn:
• Çeşitli Avrupa ülkelerinde ek yeterlilik "Avrupa Asistanı" kapsamında yurt dışı stajı
• Süre: en az 3 hafta
• Giriş koşulu: Ortaöğretim diploması (Mittlerer Bildungsabschluss / Realschulabschluss / Mittlere Reife - yaklaşık 10. sınıf mezuniyeti)
• Daha fazla bilgi için yetkili oda: Avrupa Asistanı

Ek Yeterlilikler

• "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği en az ortaöğretim diplomasına sahip kursiyerlere yöneliktir
• İlk mesleki eğitimi kültürlerarası yetkinliklerle genişletir ve yabancı dil bilgisini geliştirme imkanı sunar
• Kursiyerler ek meslek okulu derslerine katılır, örn. Avrupa Mal ve Ekonomi Hukuku, ve yurt dışında çok haftalık staj yapar

Eğitim Süresi

• 3 yıl

Eğitim İçerikleri

#### İşletmede öğrenilenler, örn:

• Mekanik proses akışlarında, özellikle katı madde karışımının tane büyüklüğü, kütle veya diğer özelliklerine göre parçalanması ve ayrılması (sınıflandırma) çalışmalarına katılma
• Taş ve toprakların hazırlama ve üretim süreçlerinin kontrolüne ilişkin görevler ve yöntemler
• Malzemelerin el ile ve makine ile işlenmesi (örn. markalama, noktalama, testereyle kesme, eğeleme, kesme, çapak alma, delme ve taşlama)
• Hammadde kazanım tekniklerini uygulama
• Kuru ve yaş hazırlama yöntemleri
• Kumandaların işlevselliğini kontrol etme ve talimata göre işletmeye alma
• İş güvenliği ve çevre koruma hükümlerini ve akılcı enerji kullanımını uygulama
• Kum, mıcır, taş unu ve bitümden, geri kazanılmış asfalt kullanılarak da, öngörülen karışım reçetelerine göre silindir asfaltı ve dökme asfalt üretimi
• Mineral maddeler, bitüm (petrol işlemede oluşan hidrokarbon karışımı; yalıtım ve yol kaplamasında kullanılır), katkı maddeleri, yol söküm malzemeleri ve asfalt özelliklerini değerlendirme
• Ayrıca eğitim boyunca eğitimde hak ve yükümlülükler, işletme organizasyonu ve çevre koruma gibi konularda bilgiler verilir

#### Meslek okulunda öğrenilenler:

• Mesleğe özgü öğrenme alanları (örn. proses tekniği, üretim ve kontrol tekniği)
• Genel kültür dersleri: Almanca, Ekonomi ve Toplum Bilgisi

Öğrenim Yerleri

• Eğitim dual sistemde yapılır
• Eğitim işletmesi (genelde yapı malzemesi kimyası işletmeleri, asfalt plentleri): Atölyeler, kontrol merkezleri, işletme kumanda odaları, test laboratuvarları, bürolar, taş ocakları
• Meslek okulu (Berufsschule): İşletmedeki eğitimi genel ve mesleki ders içerikleriyle tamamlar; yarı zamanlı veya blok ders şeklinde
• İşletmeler tüm içerikleri veremezse, işletmeler arası eğitim merkezlerinde eğitim yapılabilir
• Not: Meslek okulu dersi kısmen eyaletler arası branş sınıflarında yapılır, örn. Wiesau (Bavyera), Gelsenkirchen (Kuzey Ren-Vestfalya), Eilenburg (Saksonya), Erfurt (Türingiya)

Eğitim Koşulları

#### İşletmede:

• Pratik çalışma (gözetim altında): Söküm ve taşıma tesislerini kullanma, asfalt üretimi için hazırlama tesislerini kontrol etme, numune analiz etme, tesis bakımı
• Ortam: Üretim tesislerinde makine gürültüsü, açık havada hava koşulları ve toz, asfalt üretiminde ısı
• Kıyafet: Koruyucu giysi, solunum ve kulak koruması, gerekirse baret ve koruyucu gözlük
• Çalışma süresi: Vardiyalı çalışma
• Gereklilikler:
• Tedbirlilik (örn. ekskavatör veya yükleyici ile çakıl çıkarırken)
• Gözlem hassasiyeti ve dikkat (örn. makine ve tesisleri izlerken)
• Özen (örn. maddeleri tartarken ve reçeteye göre karışım hazırlarken)
• El becerisi ve teknik anlayış (örn. onarım ve bakım işlerinde)
• Karar verme ve tepki hızı (örn. arızalarda hızlı müdahale)

#### Meslek okulunda:

• Haftada 1 veya 2 gün ders veya blok ders

Önemli Okul Dersleri

• Matematik: örn. karışım oranlarını hesaplamak için
• Fizik / Kimya: örn. asfalt karışımı numunelerini analiz etmek için
• İş Teknik / Teknoloji: örn. elek veya karıştırma makinelerinin bakımını yapmak için

Eğitime Giriş Koşulları

• Hukuken belirli bir ön eğitim şartı yoktur

Uygulamada Okul Eğitimi

• 2024 yılında 15 yeni kursiyer başlamıştır
• %40'ı Hauptschul diplomasına (temel ortaokul diploması), %40'ı ortaöğretim diplomasına (Mittlerer Bildungsabschluss / Realschule 10. sınıf), %20'si diğer diplomalara sahiptir
• Kaynak: Federal Mesleki Eğitim Enstitüsü (BIBB) DAZUBI veri sistemi

Eğitim Sonrası Kariyer

• Ek yeterliliklerle şansı artırma: Örn. "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği ile Avrupa mal ve ekonomi hukuku alanında
• Uygun iş bulma: Asfalt plentlerinde çalışma
• Uyum eğitimleri ile güncel kalma: Makine ve tesis işletimi ve izlenmesinden kontrol tekniğine kadar
• Yükselme eğitimi: Proses tekniği dalında teknikerlik eğitimi
• Yükseköğrenime giriş hakkı ile örn. Üretim Tekniği lisans eğitimi

Eğitim Ücreti

• Örnek Taş ve Toprak Sanayisi (eyalete göre aylık brüt):
• 1. eğitim yılı: 992 € - 1.157 €
• 2. eğitim yılı: 1.131 € - 1.325 €
• 3. eğitim yılı: 1.232 € - 1.532 €
• Not: Bu bilgiler yönlendirme amaçlıdır, hak iddia edilemez

Eyaletlere Göre Eğitim Ücreti

• Baden-Württemberg: 1. yıl 1.118 €, 2. yıl 1.325 €, 3. yıl 1.532 €
• Bavyera: 1. yıl 1.020 €, 2. yıl 1.221 €, 3. yıl 1.449 €
• Berlin: 1. yıl 1.041 €, 2. yıl 1.200 €, 3. yıl 1.386 €
• Brandenburg: 1. yıl 1.041 €, 2. yıl 1.200 €, 3. yıl 1.386 €
• Hessen: 1. yıl 1.099 €, 2. yıl 1.206 €, 3. yıl 1.275 €
• Mecklenburg-Vorpommern: 1. yıl 1.041 €, 2. yıl 1.200 €, 3. yıl 1.386 €
• Kuzey Ren-Vestfalya: 1. yıl 992 €, 2. yıl 1.131 €, 3. yıl 1.232 €
• Rheinland-Pfalz: 1. yıl 1.157 €, 2. yıl 1.250 €, 3. yıl 1.337 €
• Saksonya: 1. yıl 1.041 €, 2. yıl 1.200 €, 3. yıl 1.386 €
• Saksonya-Anhalt: 1. yıl 1.041 €, 2. yıl 1.200 €, 3. yıl 1.386 €
• Türingiya: 1. yıl 1.098 €, 2. yıl 1.182 €, 3. yıl 1.263 €

Eğitim Masrafları

• Eğitimin yapılması için ücret alınmaz
• Eğitim işletmesi, işletmedeki eğitim için gerekli araçları sağlar ve sınav ücretlerini öder
• Kural olarak meslek okulu öğrenim materyalleri ve iş kıyafeti masrafları kursiyere aittir
• Eğitim yeri konuttan uzaksa ek masraflar oluşabilir
• Belirli durumlarda Mesleki Eğitim Yardımı (BAB) alınabilir

Alternatif Eğitimler

• Örn. yapı malzemeleri ve doğal taş alanında:
• Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikeri (Yapı Malzemeleri dalı)
• Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikeri (Prefabrik Beton Ürünleri dalı)
• Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikeri (Alçı Plaka veya Lifli Çimento dalı)
• Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikeri (Kireç-Kum Taşı veya Gazbeton dalı)
• Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikeri (Hazır Beton dalı)
• Betonarme Parça Üreticisi
• Doğal Taş Üreticisi
• Ortak nokta: Yapı malzemesi üretiminde üretim tesislerini izleme ve kullanma
• Malzeme teknolojisi alanında:
• Yapı Malzemesi Testçisi
• Ortak nokta: Yapı malzemelerinin özelliklerini kontrol etme ve belgeleme

Eğitime İlişkin Yasal Düzenlemeler

• Taş ve Toprak Sanayisinde Proses Mekanikerliği Mesleki Eğitim Yönetmeliği (SEIVerfMAusbV) 09.02.2004
• Kültür Bakanları Konferansı'nın 21.11.1996 tarihli çerçeve öğretim planı

Bu meslekte ne yapılır?

• Asfalt üretimi için kum, mıcır ve çakıl gibi hammaddeleri çıkarma, kazanma ve taşıma
• Taş ocaklarında çıkarılan hammaddelerin taşınması için taşıma tesislerini kullanma
• Büyük ölçüde otomatik kırma, karıştırma ve öğütme tesislerini programlama, kontrol etme, bakımını yapma ve temizleme
• Mineral madde karışımı ile bağlayıcı olarak bitüm ve katkı maddelerinden (lif, renk pigmenti) karıştırma makineleriyle silindir ve dökme asfalt üretme
• Üretim sırasında numune alma, ölçüm verilerini değerlendirme ve gerekirse makine ayarlarını düzeltme
• Hazır asfaltın şantiyeye doğru taşınmasını sağlama

Nerede çalışılır?

• Asfalt plentlerinde
• Yol yapım şirketlerinde asfalt hazırlama birimlerinde

Okulda nelere dikkat edilir?

• Gereklilikler:
• Tedbirlilik (örn. çakıl çıkarırken)
• Gözlem hassasiyeti ve dikkat (örn. makineleri izlerken)
• Özen (örn. reçeteye göre karışım hazırlarken)
• El becerisi ve teknik anlayış (örn. bakım işlerinde)
• Karar verme ve tepki hızı (örn. arızalarda)
• Okul dersleri:
• Matematik (örn. karışım oranlarını hesaplamak için)
• Fizik / Kimya (örn. asfalt numunelerini analiz etmek için)
• İş Teknik / Teknoloji (örn. elek veya karıştırma makinelerinin bakımı için)

Eğitimde ne kazanılır?

• 1. yıl: 992 € - 1.157 €
• 2. yıl: 1.131 € - 1.325 €
• 3. yıl: 1.232 € - 1.532 €