Teknik Ürün Tasarımcısı (Makine ve Tesis Konstrüksiyonu)
Technischer Produktdesigner/Technische Produktdesignerin Fachrichtung Maschinen- und Anlagenkonstruktion
AusbildungB 27212Üretim ve imalat
- **Meslek türü
- ** Tanınan eğitim mesleği
- **Eğitim türü
- ** Sanayide dual (ikili) mesleki eğitim (Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenir)
- **Eğitim süresi
- ** 3,5 yıl
- **Öğrenim yerleri
- ** Eğitim şirketi (işletme) ve meslek okulu (Berufsschule) (dual eğitim)
Genel Tanım
- Teknik Ürün Tasarımcısı (Makine ve Tesis Konstrüksiyonu) sanayide 3,5 yıllık, devlet tarafından tanınan bir mesleki eğitim (Ausbildung) mesleğidir.
Künye
- Meslek türü: Tanınan eğitim mesleği
- Eğitim türü: Sanayide dual (ikili) mesleki eğitim (Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenir)
- Eğitim süresi: 3,5 yıl
- Öğrenim yerleri: Eğitim şirketi (işletme) ve meslek okulu (Berufsschule) (dual eğitim)
Eğitime Genel Bakış
- Teknik Ürün Tasarımcısı (Makine ve Tesis Konstrüksiyonu) sanayide 3,5 yıllık, tanınan bir eğitim mesleğidir.
Diploma / Meslek Unvanları
- Mezuniyet unvanı: Teknik Ürün Tasarımcısı - Makine ve Tesis Konstrüksiyonu Uzmanlık Dalı
Eğitimin Tarihsel Gelişimi
- 1937: Teknik Ressam (Technische/r Zeichner/in) mesleğinin ilk kez tanınması
- 1964: Meslek profilinin yeniden düzenlenmesi, sanayinin çıraklık mesleği olarak tanınması
- 1993: Mesleki Eğitim Yasası'na göre yeniden düzenleme, 5 uzmanlık dalında eğitim:
- Makine ve Tesis Tekniği
- Isıtma, İklim ve Sıhhi Tesisat Tekniği
- Çelik ve Metal Yapı Tekniği
- Elektroteknik
- Ahşap Tekniği
- 2005: Teknik Ürün Tasarımcısı mesleğinin devlet tarafından tanınması
- 2011: Teknik Ürün Tasarımcısı eğitim mesleğinin yeniden düzenlenmesi, 2 uzmanlık dalında eğitim:
- Ürün Tasarımı ve Konstrüksiyonu
- Makine ve Tesis Konstrüksiyonu
- Teknik Ressam mesleğinin yeniden düzenlenmesi, Teknik Sistem Planlayıcısı olarak yeniden adlandırılması
- Eski Makine ve Tesis Tekniği dalı içeriklerinin Teknik Ürün Tasarımcısı Makine ve Tesis Konstrüksiyonu dalına aktarılması
- Önceki meslek olan Makine ve Tesis Tekniği dallı Teknik Ressam mesleğinin kaldırılması
- 2020: Mesleki Eğitim Yasası (BBiG) ve Zanaat Yasası (HwO) reformu: asgari eğitim ücreti getirilmesi, yarı zamanlı eğitim imkânının genişletilmesi
- 2024: Mesleki Eğitim Doğrulama ve Dijitalleşme Yasası'nın yürürlüğe girmesi: çırak ve eğitmenin aynı anda hazır bulunmadan dijital araçlarla eğitim içeriği aktarılmasının yasal güvenceye alınması (dijital mobil eğitim); resmi mesleki diploma olmadan da mesleki yeterliliğin tespit ve belgelendirilmesi (meslek doğrulaması)
Yurt Dışında Eğitim
- Çıraklar eğitimin bir bölümünü yurt dışında yapabilir, örneğin:
- Çeşitli Avrupa ülkelerinde ek yeterlilik "Avrupa Asistanı (Europaassistent/in)" kapsamında yurt dışı stajı
- Süre: En az 3 hafta
- Giriş koşulu: En az ortaöğretim diploması (Mittlerer Bildungsabschluss / Realschulabschluss - 10. sınıf sonunda alınan, üst okullara geçişe izin veren diploma)
Ek Yeterlilikler
- "Avrupa Asistanı" ek yeterliliği en az ortaöğretim diplomasına sahip çıraklara yöneliktir
- İlk mesleki eğitimi kültürlerarası yetkinliklerle genişletir ve yabancı dil bilgisini geliştirme imkânı sunar
- Bunun için çıraklar ek meslek okulu derslerine katılır (ör. Avrupa Mal ve Ekonomi Hukuku) ve yurt dışında birkaç haftalık staj yapar
- Ayrıntılı bilgiyi yetkili oda (Kammer) verir
Eğitim Süresi
- 3,5 yıl
Eğitim İçerikleri
İşletmede öğrenilenler, örneğin:
- Teknik dokümanların nasıl oluşturulacağı ve uygulanacağı
- Bilgisayar destekli konstrüksiyon (CAD ile çizim)
- Malzemeleri, üretim yöntemlerini ve montaj tekniklerini ayırt etme, yardımcı malzemeleri değerlendirme
- Hesaplamaların yapılması
- Ürün geliştirme: ürün oluşum sürecinden parça ve grupların tasarlanması, detaylandırılması ve hesaplanmasına kadar
- Hangi üretim, birleştirme ve montaj yöntemlerinin seçilmesi gerektiği
- Simülasyonların yapılması
- Malzeme özelliklerinin değiştirilmesi ve test edilmesi
- Konstrüksiyonların oluşturulması
- Üretim tekniği, birleştirme-montaj tekniği ile kontrol ve elektroteknik alanlarında bilgi ve beceriler
- Ayrıca eğitim boyunca eğitim sırasındaki hak ve yükümlülükler, işletme organizasyonu ve çevre koruma gibi konular öğretilir
Meslek okulunda öğrenilenler:
- Mesleğe özgü öğrenme alanları (ör. teknik sistemleri analiz etme ve kaydetme, parça ve grupları bilgisayarla verilen talimata göre oluşturma)
- Genel kültür dersleri: Almanca, Ekonomi ve Toplum Bilgisi
Öğrenim Yerleri
- Eğitim dual sistemde yapılır
- Eğitim işletmesi (genellikle sanayi işletmeleri, konstrüksiyon büroları ve mühendislik hizmetleri): Büro, atölye, toplantı odaları
- Meslek okulu (Berufsschule): İşletmedeki eğitimi genel ve mesleki ders içerikleriyle tamamlar; haftada 1-2 gün veya blok ders şeklinde yapılır; dersliklerde eğitim verilir
- İşletmeler tüm eğitim içeriklerini veremezse, eğitimin bir kısmı işletmeler arası eğitim merkezlerinde (überbetriebliche Ausbildungsstätten) verilebilir
- Not: Meslek okulu dersi kısmen eyaletler arası ortak sınıflarda yapılır, şu anda Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Saksonya ve Saksonya-Anhalt için Chemnitz'te (Saksonya): Richard-Hartmann-Schule - Teknik Meslek Okul Merkezi III
Eğitim Sırasında Çalışma Durumu
İşletmede:
- Uygulamalı çalışma (gözetim altında): Taslak çizimler hazırlama, CAD sistemleriyle makine elemanları ve parçalar kullanarak karmaşık gruplar geliştirme
- Ortam: Bürolarda ekran başında çalışma, atölyelerde makine gürültüsü
- Gereklilikler:
- Çizim yeteneği (ör. cihaz ve tesisleri teknik olarak doğru çizme)
- Teknik anlayış (ör. makine ve tesis parçalarının temel çalışma prensipleri)
- Titizlik (ör. hassas ve norma uygun çizimler hazırlama)
- Üç boyutlu düşünme ve hesaplama becerisi (ör. makine parçalarını 3 boyutlu çizme, hidrolik, pnömatik veya elektrik verilerini hesaplama)
- Müşteri odaklılık (ör. müşteri isteklerini uygulama)
Meslek okulunda:
- Haftada 1 veya 2 gün ders veya blok ders
Önemli Okul Dersleri
- Derinleştirilmiş bilgi, başarılı bir eğitim için iyi bir ön koşuldur:
- İş Teknik / Teknoloji: Parçaları teknik çizimlerle hassas göstermek için
- Matematik: Ölçekleri hesaplamak için
- Fizik: Parçaların mekanik yükünü değerlendirmek için
Eğitime Giriş Koşulları
- Yasal olarak belirli bir ön eğitim şartı aranmaz
Uygulamada Okul Ön Eğitimi
- 2024 yılında 1.683 yeni çırak başladı
- %50: Yükseköğrenim giriş diploması (Hochschulreife / Abitur - üniversiteye giriş hakkı veren lise diploması)
- %45: Ortaöğretim diploması (Mittlerer Bildungsabschluss / Realschulabschluss - 10. sınıf diploması)
- %3: İlköğretim diploması (Hauptschulabschluss - 9. sınıf diploması)
- %1: Diplomasız
- %1: Diğer
- Kaynak: Federal Mesleki Eğitim Enstitüsü (BIBB) DAZUBI veri sistemi
Eğitim Sonrası Kariyer Olanakları
- Ek yeterliliklerle şansı artırma: Eğitim sırasında örn. "Avrupa Asistanı" (Avrupa Mal ve Ekonomi Hukuku alanında) gibi ek sertifikalı yeterlilikler alınabilir
- Uygun iş bulma: Eğitimden sonra özellikle sanayi şirketleri, konstrüksiyon büroları ve sanayi hizmet sağlayıcılarında çalışılır
- İstihdamı güvenceye alma: Uyum eğitimleriyle (Weiterbildung) bilgiler güncel tutulabilir, örn. Teknik Resimden CAD'e kadar
- Meslekte yükselme: Yükselme eğitimiyle yönetici pozisyonlarına ulaşılabilir. En yakını Makine Tekniği Teknisyeni (Techniker/in) sınavıdır. Üniversite giriş hakkı ile örn. Makine Mühendisliği lisans eğitimi alınabilir
- Kendi işini kurma: Örn. konstrüksiyon bürosu ile serbest çalışma mümkündür
Eğitim Ücreti (Aylık Brüt Maaş)
- Örnek: Metal ve Elektro Sanayii (eyalete göre değişir):
- 1. yıl: 1.243 € - 1.373 €
- 2. yıl: 1.298 € - 1.408 €
- 3. yıl: 1.379 € - 1.489 €
- 4. yıl: 1.461 € - 1.563 €
- Kaynak: WSI Ücret Arşivi, Nisan 2026. Bilgiler yönlendirme amaçlıdır, hak iddia edilemez
Eyaletlere göre örnekler (Metal ve Elektro Sanayii, aylık brüt):
- Baden-Württemberg: 1. yıl 1.304 €, 2. yıl 1.378 €, 3. yıl 1.489 €, 4. yıl 1.563 €
- Bavyera: 1. yıl 1.303 €, 2. yıl 1.365 €, 3. yıl 1.444 €, 4. yıl 1.497 €
- Berlin / Brandenburg: 1. yıl 1.272 €, 2. yıl 1.335 €, 3. yıl 1.402 €, 4. yıl 1.461 €
- Bremen / Hamburg / Mecklenburg-Vorpommern / Schleswig-Holstein: 1. yıl 1.373 €, 2. yıl 1.408 €, 3. yıl 1.443 €, 4. yıl 1.478 €
- Hessen / Rheinland-Pfalz / Saarland: 1. yıl 1.261 €, 2. yıl 1.328 €, 3. yıl 1.419 €, 4. yıl 1.466 €
- Aşağı Saksonya: 1. yıl 1.264 € - 1.373 €, 2. yıl 1.334 € - 1.408 €, 3. yıl 1.439 € - 1.443 €, 4. yıl 1.478 € - 1.509 €
- Kuzey Ren-Vestfalya: 1. yıl 1.243 €, 2. yıl 1.298 €, 3. yıl 1.379 €, 4. yıl 1.486 €
- Saksonya / Thüringen: 1. yıl 1.272 €, 2. yıl 1.337 €, 3. yıl 1.401 €, 4. yıl 1.466 €
- Saksonya-Anhalt: 1. yıl 1.271 €, 2. yıl 1.338 €, 3. yıl 1.437 €, 4. yıl 1.504 €
Eğitim Masrafları
- Eğitim için ücret alınmaz
- Eğitim şirketi, işletmedeki eğitim için gerekli malzemeleri sağlar ve sınav ücretlerini öder
- Aksi düzenlenmedikçe, çıraklar meslek okulu öğrenim malzemeleri ve iş kıyafeti masraflarını kendisi karşılar
- Eğitim yeri uzaktaysa ek masraflar oluşabilir
- Belirli durumlarda mesleki eğitim yardımı (BAB - Berufsausbildungsbeihilfe) alınabilir
Alternatif Eğitim Meslekleri
Geliştirme, Konstrüksiyon ve CAD alanı, ortak nokta: teknik çizim ve doküman hazırlama:
- Teknik Ürün Tasarımcısı (Ürün Tasarımı ve Konstrüksiyonu)
- Teknik Sistem Planlayıcısı (Elektroteknik Sistemler)
- Teknik Sistem Planlayıcısı (Tedarik ve Donanım Tekniği)
- Teknik Sistem Planlayıcısı (Çelik ve Metal Yapı Tekniği)
- Makine Tekniği Asistanı
- Yapı Teknik Ressamı (Mimarlık)
- Yapı Teknik Ressamı (İnşaat Mühendisliği)
Tasarım alanı, ortak nokta: teknik çizim yapma, ürün tasarımına katılma:
- Devlet Onaylı Ürün Tasarımı Asistanı
Eğitime İlişkin Yasal Düzenlemeler
- 21.06.2011 tarihli Teknik Ürün Tasarımcısı ve Teknik Sistem Planlayıcısı Mesleki Eğitim Yönetmeliği (TPDesign/TSysPlAusbV), 17.10.2014 değişikliğiyle
- Teknik Ürün Tasarımcısı eğitim mesleği için çerçeve müfredat (Kültür Bakanları Konferansı kararı 27.05.2011)
Meslek Rehberi - Bu Meslekte Ne Yapılır?
- Makine ve Tesis Konstrüksiyonu dalındaki Teknik Ürün Tasarımcıları müşteri isteğine göre parça, grup veya komple tesis tasarlar ve konstrüksiyonunu yapar
- Geliştirme bölümüyle birlikte CAD sistemlerinde detaylı modeller hazırlar, örn. takım tezgâhlarının modernizasyonu için
- İlgili normları dikkate alır, üretime uygun ölçülendirme yapar
- Elektroteknik parçaları dikkate alır, uygun standart parça ve malzeme seçer
- Hata ve test raporlarından gelen değişiklik önerilerini konstrüksiyona uygular
- Geliştirmelerin ekonomik uygulanabilirliğine dikkat eder
- Üretim için montaj planları ve parça listeleri (Stückliste) oluşturur
- Ürün dokümantasyonunu tutar, farklı geliştirme sürümlerini yönetir ve verileri yedekler
Nerede çalışılır?
- Çalışan işletmeler: Özellikle sanayi şirketlerinin geliştirme ve konstrüksiyon bölümleri, örn. makine, tesis, araç ve cihaz yapımı, ambalaj sanayii, konstrüksiyon büroları ve sanayi hizmet sağlayıcıları
- Çalışma yerleri: Çoğunlukla bürolar, gerektiğinde toplantı odaları veya evden/mobil çalışma
Hangi okul diploması beklenir?
- Yasal şart yok, uygulamada 2024 yeni başlayanların %50'si lise diploması, %45'i ortaokul diploması, %3'ü ilköğretim diploması, %1'i diplomasız
Nelere dikkat edilir?
- Gereklilikler: Çizim yeteneği, teknik anlayış, titizlik, üç boyutlu düşünme ve hesaplama becerisi, müşteri odaklılık
- Okul dersleri: İş Teknik, Matematik, Fizik
Eğitimde ne kazanılır?
- Aylık örnek (eyalete göre): 1. yıl 1.243 € - 1.373 €, 2. yıl 1.298 € - 1.408 €, 3. yıl 1.379 € - 1.489 €, 4. yıl 1.461 € - 1.563 €
- Kaynak: https://web.arbeitsagentur.de/berufenet/beruf/90571
Bu program size uygun mu?
Ücretsiz ön görüşmede durumunuza göre netleştirin — 20 dakikada yol haritanız belli olsun.
Ücretsiz ön görüşme alın